ارزش مشتری

نگرش

مدل

شرح

منابع

Past

SOW

معیار SOW یکی از معیارهای عمومی در تعیین حجم کلی خرید یک مشتری از یک محصول خاص در کل بازار است. هدف این معیار نشان دادن میزان پتانسیل مشتری در خرید یک دسته خاص از محصولات است.

[۸۰]
[۷۹]
[۸۰]

SW

معیار SW با مقایسه میزان خرید صورت گرفته توسط مشتری از شرکت و میزان خرید صورت گرفته توسط وی در کل بازار، میزان وفاداری مشتری نسبت به شرکت یا برند موردنظر را تعیین می­نماید.

[۸۱]
[۸۲]
[۷۹]
[۸۳]
[۸۴]

PCV

مبنا عملکرد این روش آنست که عملکرد گذشته­ی مشتری را ملاکی بر سطح سودآوری آتی وی در نظر می­گیرد.

[۷۹]

RFM

این مدل استراتژیک برای تعیین ارزش مشتریان از ترکیب ۳ فاکتور تازگی، فرکانس و مقدار پولی استفاده می­ کند. متغیر تازگی اشاره به مدت زمان سپری‌شده از آن آخرین خرید مشتری دارد. متغیر فرکانس بیان‌کننده میزان تعاملات مشتری با شرکت در یک دوره زمانی خاص است و متغیر مقدار پولی میزان پول خرج شده توسط مشتری در طول یک دوره زمانی مشخص است.

[۸۵],[۸۶],[۱۰],[۸۸]
[۸۹],[۹۰],[۹۱],[۹۲]
[۶],[۹۳],[۹۴],[۹۵]
[۹۶],[۹۷],[۹۸],[۹۹]
, [۱۰۰, ۱۰۱],[۱۰۲]
[۱۰۳],[۱۰۴],[۱۰۵],[۱۰۶]

Future

LTV

ارزش فعلی تمام سودی که مشتری در آینده برای سازمان تولید خواهد کرد.
میزان ارزش مالی تخمین زده شده­ای که مشتری در طول ارتباط تجاری­اش با سازمان عاید سازمان خواهد کرد؛ با احتساب ارزش پولی امروزی

هزینه اکتساب

[۷۹],[۱۰۷],[۱۰۸],[۱۰۹]
[۱۱۰],[۱۱۱],[۱۱۲]
[۱۱۳],[۱۱۵],[۱۱۶]

۲-۳-۷-۲٫ عوامل مربوط به معلم
معلم به عنوان یکی از عوامل اصلی مربوط به مدرسه است که بر روی موفقیت تحصیلی دانش آموزان تأثیر گذار است(دولت آبادی،۱۳۸۶). معلم باید مانند والدین دارای کفایت و کاردانی باشد، او اغلب موضوع درسی را که دانش آموزان یاد می گیرند به نحوی تدریس می کند که از طریق آن درک و تفاهم را به دانش آموزان متصل می سازد و در این صورت موفقیت تحصیلی دانش آموزان نیز بیشتر می شودو اگر معلم بخواهد انگیزه پیشرفت را در دانش آموزان افزایش دهد باید به ارتباط خود با دانش آموزان بیشتر توجه کند، معلمانی که ارتباط صمیمی با دانش آموزان خود دارند می توانند ارزش های فکری خود را به آنها منتقل سازند و ارزش و احترام خاصی در میان دانش آموزان خود کسب کنند و بر روی آنها تأثیر گذار باشند(بختیاری،۱۳۸۴،۵۳). رابطه معلم و دانش آموز باید طوری باشد که نیازهای تعلق، وابستگی، دوست داشتن، احترام و شکوفا شدن استعدادها و ارزش داشتن تأمین شود، این امر باعث رضایت و خشنودی دانش آموز می شود و سعی و تلاش آنان را افزایش می دهد به همین باعث افزایش پیشرفت تحصیلی دانش آموز می شود و مسئول اصلی این ارتباط معلم می باشد(حجت انصاری،۱۳۷۶). یکی از مهمترین وظایف معلمان در کلاس درس به وجود آوردن جو آموزشی همراه با موفقیت است و این عامل تنها از طریق توجه به توانایی دانش آموزان و تشویق و ستایش آنها صورت می گیرد(پرکی،۱۳۷۸،:۸۸). دانش آموزانی که در مناطقی زندگی می کنند که معلم به پیشرفت آنها اهمیت می دهند و با دانش آموزان در باره کارهایی که می خواهند در آینده پس از ترک تحصیل انجام دهند و همجنین درباره رفتی به دانشگاه با آنها صحبت می کنند و به آنها در تصمیم گیری اینکه بعد از اتمام مدرسه انجام دهند کمک می کردند دارای آرزوهای تحصیلی بالاتر از دانش آموزانی بود که دارای معلمانی بی تفاوت نسبت به این مسائل داشتند(کینتری،کلر،۲۰۱۱).
تشویق کردن نه تنها دانش آموزان را وا می دارد که سعی بیشتری برای یادگیری از خود نشان دهند بلکه آنان را به شرکت در بحث ها نیز راغب می سازد. تشویق و تقویت دانش آموزان از بهترین روش های آزمایش شده در روانشناسی تربیت است. تشویق صحیح بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و رفتار مثبت آنها اثر دارد.تشویق معلم باعث می شود که شاگردان علافه بیشتری به یادگیری و رسیدن به اهداف آموزشی خود بپردازد. تشویق معلمان در کلاس درس نه تنها باعث تغییر رفتار دانش آموزان می شود بلکه به او اعتماد به نفس بیشتر می دهد(سام آرام،۱۳۶۴).معلمان و جهت گیری آنها به سمت پیشرفت شاگردان و وجود نظم در کلاس، توجه بیشتر به تدریس نه تکلیف، حساس بودن معلم به ارائه بازخورد به دانش آموزان در مقابل عملکرد خوب،خوش خلقی، تشویق و حمایت کردن، گوش دادن به پرسشهای دانش آموزان و علاقه مند بودن به کار خود و جلب توجه شاگردان به درس از ویژگیهای معلم خوب محسوب می شود که خود یکی از عوامل اساسی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می باشد. هر درسی که در مدرسه توسط معلمینی که راهبردهای یادگیری مؤثر را آموزش می دهند و بر مطالب درسی مرتبط با تجربیات دانش آموزان تأکید می کند به علاقه، تلاش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کمک می کنند(برک،۱۳۸۷: ۵۶).

معلم می تواند با مطالعه منابع جدید، مطالب تازه و غیر رایج را به صورت جالب به دانش آموزان عرضه کنند و از افکار جدید دانش آموزان حمایت کنند تا موجب رغبت و علاقه بیشتری در دانش آموزان شود (حجت انصاری،۱۳۷۱). بسیاری از معلمان معتقدند که پاداش از قبیل جایزه سکوی پرتابی برای ایجاد انگیزه و موفقیت در دانش آموزان باشد، آنان مدعی اند که تقویت رفتارهای مناسب نتایج مثبتی دارد.برخی والدین فرزندان خود را برای داشتن بهترین عملکرد در مدرسه ترغیب نمی کنند در نتیجه دانش آموزان چنینوالدینی نسبت به یادگیری بی تفاوت هستند. معلمان معتقدند دادن پاداش، تشویق و حمایت دانش آموزان باعث می شود تا آنها خوب گوش دهند، تکالیفشان را کامل کنند و به طور متاسب رفتار کنند. برای القای انگیزش به دانش آموزان و ترغیب آنها به پیشرفت باید معلمان محیطی مورد علاقه و غیر رقابتی ایجاد کند که در آن هر دانش آموزی احساس ارزشمندی، احترام کرده و برای موفقیت تلاش کند(سعیدی،۱۳۸۵).
در تحقیقی که سازه های مؤثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مورد بررسی قرار گرفت، به این نتیجه رسید که نگرش دانش آموزان به معلّمان خویش و ارزیابی که از تدریس وی می کنند، عملکرد معلم در کلاس و توانایی های وی در تدریس فراهم کننده محیط مناسب برای پیشرفت دانش آموز خواهد بود(پور آتشی،موحد محمدی و شعبانعلی فمی،۱۳۸۷).
ارائهیآموزشکیفیمتأثرازهرچهباشدنهایتاًمحصولرخدادهایدرونکلاسیاستودراینراهمعلماندرصفاولخط قراردارند. برایبهبودبازدههایدانشآموزان،داشتنمعلمو قابلقبولکافینیست،بلکهنسبتمعلم - دانشآموزی نیازاستمعلماندارایانگیزهوآموزشدیدههمباشند ماهیتو شخصیتمعلمانوسیستمهایفرمانرواییکهازآنطریقمعلمان جذب،آموزشوبهکارگماردهمیشوندنقشکلیدیدربازدههای یادگیریودرپدیدآوریفرصتهایبرابریادگیریدارند. تأمینآموزشکیفیتاحدودزیادیبستهبهعده یدانشآموزانکلاسدرساست. دانشآموزان کلاسهایدرسپرجمعیتفرصتاندکیبرای مشارکتوتعاملبامعلموموادآموزشیدارند. تحقیقات نشان می دهد باآنکهتعداد معلمان در مقایسه با دهه قبلی در سطح دنیا افزایش پیدا کرده است ولیهنوزنیازجدیبهجذبمعلمهست . با توجهبهآنکهدردورهیمتوسطهمعلمانموضوعیبهکارگرفته میشوند،درایندورهبهمعلمانبیشترینیازهست. باتوجهبه این کهتعدادموضوعاتدرسیدرکشورهایمختلفدارایتفاوتهای زیادیاسترسیدنبهیکمعیارمحکدرسطحجهانیبراینسبت معلم– دانشآموزیدشواراست.
اثربخشیهرمدرسهایبهمیزانزیادیتحتتأثیرکیفیتتدریس،و مهارتها،انگیزشوتعهدمعلمانآنمدرسهمیباشد. اطمینانازاین کهکودکانبهویژهکودکانبسیارمحروم– بهمعلمانباانگیزهوکاملاً آموزشدیدهدسترسیدارند،اینامربرایارائهیآموزشخوبوبرابر حیاتیاست.ادارهیمعلمانمشکلاتیرابهوجودمیآوردکهفراترازمشکلاتفنی واداریهستند. ارزیابیاخیرازاصولاخلاقیمعلمکهدرصحرای افریقاصورتگرفتنشانمیدهدکهنظامهایتحصیلیبرایمواجه ساختندههامیلیوندانشآموزبابحرانمعلمتدارکدیدهشدهاند،و دامنهیاینمشکلاتازشرایطاستخدامتاآموزشازحمایتراشاملمیشود . اینکهمعلماندربینکشورهاچگونهتوزیعشدهانداشارات زیادیبرایدسترسیوبرابریدربردارد. حقوقمعلمانکانونمبادلاتمتضاددربحثسیاستدولتیهستند . برخیمفسرانمیگویندسطوححقوقمعلماندربرخیکشورهابسیار بالااستوهزینههاییرابهسایرجنبههایآموزشیتحمیلمیکند. جدایازعواملمربوطبههزینه،بهکارگیریمعلمانبراساسقرار دادهایخدماتمدنیدائمینیزبهعنوانیکمنبعپاسخگویضعیف وعملکردپاییندرنظرگرفتهمیشود.مسئلهایبااینابعادباعثمیشودکهآنانازمشکلاتوسیعتریچشمپوشیکنند. اینشاملسطوحدستمزدکاملاًپایینبرخیمعلمانمیشودتأمینمعلمبرایکاهشنسبتدانشآموز / معلم از مسائلی است کهدولتهاباآنمواجههستند. برخیدولتهاجهتخودداریکردنازهزینههامعلمانراازطریققراردادهایخارجازساختارخدماتاجتماعیپرداختاستخداممیکنند. قراردادحقالتدریسمعلمانمیتوانددسترسیبهآموزشپایهراباهزینهیکمگسترشدهد،ومعمولاًمناطقیازآنبهرهمیبرندکهمعلمانکافیندارندمانندبخشیازکشورهندوستان ( گزارش پایش آموزش برای همه، ۱۳۸۸: ۱۹).
رویدیگرسکهتهدیدهایبالقوهایاستکهکیفیتوبرابریرابا خطرمواجهمیسازد زمانی که استخدامازطریقشرایطقراردادباعثکیفیتضعیفوپایینآوردنسطحاستانداردهایاکاهشاصولاخلاقیمعلممیشود. دراینخصوصپاسخهاسادهنیست،امادولتهابایدازصدماتبالقوه،معاوضهیاستخدامباهزینههایپایینبااهدافوسیعترآموزشیباتوجهبهکیفیتوبرابریآگاهباشند.گسترشمعلمغالباًدرمیانکشورهاییکهنابرابریهاراتشدیدمیکنندیکساننیست. این مسالهبهویژهدرتقسیمبندیروستایی– شهریمشخصشدهاست.سوگیریشهریدرگسترشمعلمانباعثمیشودبرخیمعلمانباکارسختمخالفتکنندوغالباًهمبهدلایلمشخصوهمدلایلحرفهایبهمناطقروستاییومناطقساکنپراکندهمیروند.ازطریقگسترشمعلمان،سیاستهایدولتیمیتوانندبرنابرابریغلبهکنند)همان:۲۰).
۲-۲-۷-۳٫ عواملسطحنظامآموزشی
طرزسازماندهینظامآموزشیتأثیرقابلملاحظهایبربازده هاییادگیری و نابرابریدارد.قواعدارتقایبینپایهای،آزمونهایپایان دورهای،تمایزاتنهادی(تفاوتبینانواعمدارسوتمایز آموزش(ازطریقگروهبندیبراساستواناییوتدریسچندپایه تأثیرقابلملاحظهایبربازدههاییادگیریدارد.باآنکهاثراتاز محیطیبرمحیطیدیگرمتفاوتاست،یافتههایگستردهتریهم از پژوهش های بین المللی بر می آیند. قراردادندانشآموزاندرگروههایمتفاوتیاادغامآنهاباکاهشکیفیتآموزشیوکاستهشدنازسطحیادگیری مرتبطاست. نظامهایآموزشیکهدانشآموزانرابهلحاظ تحصیلیدردستههایمتفاوتیقرارمیدهند،دانشآموزانیدارند کهعملکردشاندرریاضیاتدورهیابتداییومتوسطهپایین است((Bedard ,2007.
آموزشگسترهیاوانکودکی)همازنظرطولوهمازنظرپوشش(کیفیتآموزشدربیندانشآموزانیکهازپیشینهیوسایرینیکسانیبرخوردارنیستندراافزایشمیدهد(.(Schutz, 2005
خطمشیعمومیونگرشبهمهاجرت،سکونت،جنسیتوزبانباتفاوتدرفرصتهایآموزشیمرتبطاست . آن جاکه،برابریجنسیتیترویجمیشودفاصلهیعملکردیدرریاضیاتزمینهیمطلوبیبرایکاهشپیدامیکند. خطمشیهایهدایتکنندهیترکیبگروهیمدارسبهطورمعناداریبریادگیریاثرگذارند. ترکیبدانشآموزانیکه بهمدرسهمیآیند- براساسوضعیتاجتماعی– اقتصادی،قومیت ونژاد– نهفقطبهطورمستقلبریادگیریاثرمیگذارد،بهطور غیرمستقیمهماز طریق – روانشناختییادگیریراتحتتاثیرقرارمیدهد (۲۰۰۷،Dumay).
نظامهاییکهازطرفبخشخصوصیسرمایهگذاری میشوندوازنظرتحصیلیبهصورتگزینشیعملمیکنندنشان میدهندکهبازدههاییادگیریبالاتریراپدیدمیآورند،اما وقتیکهپیشینهیدانشآموزاندرمحاسباتواردمیشود پیشرفتیادگیریتاحدودیکاستیهاییرانشانمیدهد((OECD,2007.
دربسیاریازسنجشهاروشنشده است کهمیزانبازدههاییادگیریبامیزاناختیارمدارسدرگزینشمعلمان،تدوینبودجهو تخصیصآنومحتوایآموزشدرارتباطاست(گزارش جهانی پایش آموزش برای همه، ۱۳۸۸).
۲-۳-۷-۴٫ عواملمدرسهای
مدارسیکهبهلحاظمنابعتأمینبودهودارایمعلماناثربخشو کلاسهایپویاییهستندبراییادگیریکارآمدترند . پژوهش هایبینالمللیهنوزتفاوتهایبینمدارسراعلیرغمآنکهدر مدارسیسازگارسازیهایلازمباپیشینهیدانشآموزانبه عمل آمدهاست،گزارشمیکنند.
میزانآمادگیمدارسوکیفیتآنازمسایلبارزدرکشورهایدرحالتوسعهاستوازمتغیرهایعمدهوتاثیرگذاربربازدههاییادگیریبهشمارمیآید. چهچیزیمحیطیادگیریاثربخشراپدیدمیآورد؟فرایندهایپویابرایاینکارداراینقشیاساسیهستند . رهبریحرفهای،چشماندازواهدافمشترک،معلمانانگیزهآفریندریادگیرندگان،وبهرهگیریازپایشوارزشیابیبهمنظوربهبودعملکردازعناصرکلیدیمدارساثربخشهستند. کادر و زمانآموزشیکافیهمداراینقشبنیانیاست . بناهایمخروب،کلاسهایبیشازحدانباشته،عدمدسترسیکافیومناسببهکتابهایدرسیوکتابهایکاربراییادگیریکارسازنیستند.رویکردمدرسهاثربخشیافتههایمطالعاتمختلفراکهباروشهایگوناگوندرزمانهاومکانهایمتفاوتاجراشدهاستدرهممیآمیزد،تدریسرافعالیتیعاریازارزش،عاریازمحتواوعاریازمسایلایدهالواقتضاییمیپندارد،وبیشترمتغیرهایخودخواستهرابرایتوصیفمدارساثربخشبهکارمیگیرد( گزارش جهانی پایش آموزش برای همه، ۱۳۸۸).
.
دانش آموزان زیادی از خانوادههایپردرآمد/ غنیبهمدارسمجهزواردمیشوند. ضعفمحیطمدارسدربسیاریازکشورهاباتأمینمالیناکافیمرتبطاست.یادآوریایننکتهلازماستکه،افزودنبودجهبرایهزینههایمختلفبهخودیخودمنجربهارتقایکیفیتنمی شود.کاستیهاوفواصلموجوددربازدههاییادگیریدرکشورهایمختلفباپیشبینیزمانآموزشینامناسبونابرابرمرتبطاست . باآنکهتقریباًهمهیکشورهابهطوررسمیرهنمودهاوقواعدیرابرایتعیینزمانآموزشیموردنیازبراییادگیریدانشآموزانارائهمیدهند،ولیتاحدودزیادیزمانواقعیآموزشدرمیانکشورهابهطورمتفاوتاتفاقمیافتدعواملزیادیبرارائهیزمانآموزشاثرمیگذارد.مسایلنظامی،خشونتقومی،بلایایطبیعیوآبوهوایمناسبونامعتدلازعواملمؤثربرغیبتودیرحاضرشدنمعلماندرتعدادروزهاوساعاتبازبودنومدارسدرکشورهایمختلفاستگزارشمیکنندکهچرخهمدرسهوکلاسدرسبهمیزانزیادیاززمانآموزشمقررمیکاهدیتجدیدمعلمانوجذبمعلمانجدیدوبازنشستگیدیرترازموعدمعلماندربسیاریازمدارسکشورهایافریقاییعواملیهستندکهمدارسراازپیگیریزمانآموزشیپیشبینیشدهبازمیدارندگزارشهایقابلملاحظهایازتفاوتدرزمانآموزشیمدارسعرضهشدهاست. مطالعهایعمیقدرمدارسابتداییدولتیبنگلادشومدارسثبتشدهیغیردولتیآنکشورنشاندهندهیتفاوتقابلملاحظهدرزمانکلاسیایندونوعنظامآموزشیاست( گزارش جهانی پایش آموزش برای همه، ۱۳۸۸).
دربسیاریازکشورهایدرحالتوسعهمدیرانمدارسگزارشمیکنندکهتعدادروزهایتحصیلدرمدارسروستاییبسیارکمترازمدارسشهریاست. علیرغمتفاوتهایکشوریدرزمانآموزشپیشبینیشده،معلمانپایهیچهارمدرکشورهایپاراگوئه،فیلیپینوبهمیزانیدربرزیل،مالزیوتونسدردروسخواندنوریاضیاتزماناندکیرادرمدارسروستایینسبتبهمدارسشهریصرفمیکنند. دربرخیکشورهاهمده درصد دانشآموزانپنجاه درصد زمانآموزشیبیشتریرانسبتبه ده درصد باقیدریافتمیکنند.روشنشدکهکلاسهایپایهیچهارمکشورهایمختلفباساعاتآموزشیمتفاوتیبرگزارشدهاندپژوهشدرکشورهایدرحالتوسعهدرسالهایاخیراهمیتمحیطمدرسهایرابرجستهترکردهاست . سنجشیادگیریدرماداگاسکارونیجرنشاندادکهداشتنبرقدرمدرسهبازدههاییادگیریرابهمیزانقابلتوجهیبهبودمیبخشدووزارتآموزشوپرورشملیوپژوهشعلمیماداگاسکاردرگینه،پژوهشروشنکردکهدسترسیبهکتابدرسیبهطورمعنادارییادگیریرابهبودبخشیدهاست( گزارش پایش آموزش برای همه: ۱۳۸۸: ۱۲۱).
تحلیلهایبهعملآمدهازبازدههاییادگیریدانشآموزانکشورهایدرحالتوسعهباتأکیدبرمنابعمدرسهایوعواملمرتبطبامعلمانبودهاست. روشنترآنکه،تصمیماتدولتیدربارهیزیرساختمدارس،فرآیندهایکلاسی،جذب،بهکارگماریواثربخشسازیمعلمان،ترکیبدانشآموزانمدارسبربازدهیادگیریاثرگذاریزیادیدارد(همان:۱۲۲).
۲-۳-۷-۵- فرایندهای مدرسه
اخیرا توضیح دلایل نابرابری در موفقیت تحصیلی از عوامل خارجی مانند ویژگی های فردی دانش آموزان و محیط فرهنگی خانواده به تاکید بر فرایندهایی که در مدرسه و کلاس درس صورت می گیرد تغییر یافته است. لیسی^[۷۴] اولین طرفدار این نهضت به این موضوع مانند بازکردن “جعبه سیاه” مدرسه برای توضیح مکانیسم های اجتماعی که ارتباط بین دروندادهای آموزشی و بروندادها را تعدیل می کند نگریسته است. در واقع فرایند مدرسه به عنوان یکی از عوامل مهم ایجاد کننده نابرابری های بروندادی لحاظ شده است(Foster,Gomn,Hammersly,2005 : 72).
تاثیر فرایند مدرسه بر نابرابری بروندادهای آموزشی در دو سطح قابل بررسی است: در تعدادی از موارد بر سازمان مدرسه و به ویژه بر شکلهای هدایت تحصیلی تاکید می شود و در بقیه موارد به برخورد متفاوت با دانش آموزان در کلاسهای درس پرداخته می شود.تقریبا تمامی تحقیقات درباره فرایند هدایت تحصیلی در دوره های اخیر در مدارس متوسطه و به صورت مطالعه موردی انجام گرفته است. تعدادی از این تحقیقات بر نابرابری در عملکرد رویه های گزینش و بقیه به بررسی تاثیر انتخاب رشته های درسی خاص بر روی تجارب مدرسه ای آتی دانش آموزان و نیز بر روی سطح تحصیلات بعدی آنان پرداخته اند. درباره خود فرایند گزینش و انتخاب رشته تحصیلی در دبیرستان دو نوع موضوع عمده وجود دارد. یکی از موارد مربوط به مطالعاتی است که بر طبقه اجتماعی و گروه های قومی نژادی و اقلیت ها می پردازد و دومی مربوط به مطالعات در حوزه جنسیت می باشد. مطالعات دسته اول مدعی هستند که در هدایت دانش آموزان به رشته های تحصیلی مختلف تبعیض وجود دارد . در اینجا اینگونه بحث می شود که دانش آموزان متعلق به طبقات کارگری و یا گروه های قومی و نژادی اقلیت بیشتر به رشته های فنی هدایت می شوند تا رشته های آکادمیک و علمی. در حوزه جنسیت برخی از مطالعات نشان می دهند که پسران بیشتر به سمت رشته های ریاضی٬ فیزیک٬ تکنولوژی و کامپیوتر و مهندسی هدایت می شوند و دختران بیشتر به سمت رشته های هنر٬ زبان٬ مطالعات اجتماعی و …( همان:۷۳ )حتی توصیه شخصی معلمان در انتخاب رشته تحصیلی در مورد دختران و پسران متفاوت است(همان: ۹۶).
در سالهای اخیر تحقیقات زیادی انجام گرفته است که به بررسی رفتارها و فرایندها در سطح کلاس درس پرداخته اند. محورهای اصلی٬ مربوط به رفتار متفاوت معلمان با دانش آموزان٬ ماهیت ارزشها در کلاس درس و تصاویری که از گروه ها و طبقات مختلف اجتماعی در برنامه درسی ارائه می شود می باشد. نابرابری هایی از این نوع به خودی خود نامطلوب و ناخوشایند است اما بیشتر از همه به علت تاثیر آنها در نتایج آموزشی دانش آموزان قابل توجه است.
در زمینه نابرابری در فرایند کلاسی یکی از مسائل مطرح٬ مقدار و نوع توجه معلم است که توسط دانش آموزان متعلق به گروه های اجتماعی مختلف دریافت می شود. بر روی این مساله اتفاق نظر وجود دارد که معلم به دانش آموزان متعلق به طبقات اجتماعی پایین تر در مقایسه با دانش آموزان متعلق به طبقات اجتماعی متوسط و بالا زمان کلاسی کمتری را اختصاص می دهد. همچنین از نظر نوع توجه معلم دانش اموزان متعلق به طبقات بالاتر بیشتر توجه و ارتباط هدایتگر و منجر به موفقیت و ارتقا دهنده برخی از مهارتها از جمله مهارتهای کلامی را دریافت می کنند و اکثر توجهات معلم به این کودکان حالت تشویقی و مفتخرانه است. در مقایسه ٬ بیشترین میزان توجهات معلمان به دانش آموزان طبقات پایین تر از نوع انتقاد٬ سرکوبگرانه و منفی می باشد. این نوع از نابرابری ها در فرایند کلاسی بیشتر مربوط به ادراکات و نگرشها و سطح انتظارات معلم از دانش آموزان قابل توضیح است(( Foster,Gomn,Hammersly,2005 : 114.
درباره ماهیت دانش و ارزشها در کلاس درس و ارزش و اهمیت تعلیم و تربیت برخی از مطالعات مطرح می کنند که دانش و مهارتهای آموخته شده در کلاس درس و هنجارهای رفتاری مربوط به کلاس درس به طور سیستماتیک به نفع گروه ها و طبقات خاصی از دانش آموزان است. به عنوان مثال محتوای برنامه درسی و یا بخش عمده ای از آن بر اساس دانش و مهارتها و الزامات طبقه متوسط و یا سفیدپوستان و یا مردان می باشد و چنین برنامه درسی برای این گروه ها بیشتر انگیزاننده و معنی دار است. در نتیجه تحصیل این برنامه درسی برای دانش آموزان مذکور مفید و سودمند است.این موضوع در مورد قوانین مدرسه و ادراکات معلم و مفاهیم ذهنی او نیز صادق است(همان:۱۱۸).
مطالعه نابرابری در رفتار از طریق بررسی تاثیر رفتار نابرابر بر روی متغیرهای روانشناختی مانند عزت نفس دانش آموزان و انگیزش آنان نسبت به مدرسه٬ کلاس درس و درس امکان پذیر می باشد. تحقیقات متعددی ثابت کرده اند که رفتار نابرابری به طور مستقیم بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان تاثیر گذار نیست بلکه این اثر از طریق متغیرهای روانشناختی مانند انگیزش٬ عزت نفس و مفهوم خود و غیره منتقل می شود. از آنجا که این متغیرها شکل دهنده و موثر بر زندگی آتی دانش آموزان می باشد بررسی و مطالعه و تلاش برای حذف و یا کاهش نابرابری در برخورد معلم با دانش آموزان مختلف حائز اهمیت فراوانی می باشد.
اکنون حدود ۳۰ سال است که پذیرفته شده است، مفهوم اختصاصی آموزش مدرسه ای تأثیر معینی بر آموزش و طرز فکر دانش آموزان دارد که فراتر از آثار عمدی اجتماعات آن ها یا توانایی های اولیه در مدرسه، توسعه می یابد. این تأثیر مفهومی همیشه در میان دانش آموزان متوسط یا ضعیف بیشتر است. بطورریکه عملکرد دانش آموزان ۱۵ ساله در تمامی کشور های OECD نشان می دهد،۳۶ درصد تفاوت امتیاز در خواندن ادبیات به تفاوت بین مدارس مربوط می شود. این میزان بسته به کشور مورد نظر تفاوت زیادی می کند؛ از حدود ۷۵ درصددر بلژیک یا آلمان تا کمتر از ۱۵ درصد در ایسلند و سوئد. مفهوم کامل “تأثیرات مدرسه” بدون شک در مواردی که مدارس تفاوت زیادی با هم دارند بیشتر می شود. مینمن^[۷۵] و لوکسلی^[۷۶] نشان دادند که در کشورهای با کمترین توسعه اقتصادی، فاکتورهای وابسته به مدرسه تأثیر بزرگتری در گیرایی کودکان دارد تا ملاحظات خانوادگی، که نقطه عکس کشور های ثروتمند است که در آن ها حداقل سطح کیفیت در همه ی مفاهیم تضمین می شود (مانند اندازه کلاسی و کیفیت ساختمان مدرسه که در کشور های غنی یکنواختر از کشور های فقیر است) با اینحال سهم تغییر در امتیازی که به مدرسه داده می شود، معیار مستقیمی از اختلافات در تأثیر گذاری بین مدارس است: ممکن است این حقیقت را پنهان کرد که بسته به کشور مورد نظر، مدارس دارای ساختار، سیاست و جذبی هستند که تا حدی غیر مشابهند به طوریکه درجه جدایی بین آن ها متناظر با آن فرق می کند. برای جدا کردن یک “اثر مدرسه ای” معین، باید پیشرفت دانش آموزانی را که با وجود تشابه در تمامی موارد دیگر، در مدارس مختلفی تحصیل کرده اند، در نظر بگیریم. در هر سالی، چنین “آثار مدرسه” ای معتدل هستند: بر اساس یک مطالعه بین ۸ تا ۱۵% تغییر در امتیاز دانش آموزان به اختلاف بین بین مدارس مربوط است . بطوریکه آثار مدرسه ای در تغییر و تفاوت٬ بیشتر نقش دارند تا پیشینه اجتماعی دانش آموزان در همان سال. با این حال مقادیر باید بعنوان تخمین در نظر گرفته شوند(دوروبلا٬ ۱۳۹۲: ۵۸).
در سایه نهضت “مدارس اثربخش” فاکتور های آموزشی خاص مدرسه که می تواند منجر به درجه بالایی از تأثیرگذاری شود شناسایی شده اند، به ویژه فاکتورهایی مثل کنترل شدید توسط مدیر مدرسه، تمرکز شدید بر کسب مهارت های پایه ای حس نظم و امنیت و ارزیابیهای مکرر از پیشرفت دانش آموزان از ویژگی های مدارس اثربخش هستند. انتظارات بالای معلمان نیز کم اهمیت تر از این مسئله نیست و جایگاه مهمی در کار مدرسه دارد- انتظاراتی که والدین و دانش آموزان در آن مشترکند. فاکتور های مؤثر دیگر عبارتند از کیفیت رابطه معلم/دانش آموز و ادراک معلم و دانش آموز از زندگی در مدرسه ، قوانین شفاف، حضور حقوق دانش آموزان و مسئولیت آنها، در یک جو آرام. نظر سنجی اخیر PISA این یافته ها را تأیید می کند و رابطه بین عملکرد دانش آموز و ویژگی های معین مدرسه مانند تعهد قوی معلمان و جو خوب را آشکار می سازد(دوروبلا٬ ۱۳۹۲: ۵۸).
اما پیام تحقیقات اثربخشی مدرسه برای مشارکت­کنندگان و سیاست­گذاران ایجاد کننده مدارس موفق­تر، ایجاد فرصت­های برابر آموزشی است.ارتباط قوی این مطالعات، با بررسی و ارتقای برابری بیشتر در تعلیم و تربیت و با درنظر گرفتن توجه فزاینده­ای که به تعلیم و تربیت به عنوان وسیله­ای برای ارتقای سیاست­های وسیع و گسترده شمول اجتماعی^[۷۷]و کاهش شکاف تحصیلی در بسیاری از کشورها می­ شود،مربوط است. امّا تحقیقات مربوط به مدارس اثربخش که از اوایل دهه ۱۹۷۰ آغاز شد، شرایط اجتماعی را تنها تعیین­کننده پیشرفت و موفقیت نمی­دانند. مدارس باید بتوانند تغییراتی ایجادکنند. بنابراین، یکی از حوزه ­های تحقیقی اثربخشی مدارس، مربوط به بررسی نابرابری فرصت­های آموزشی و تأثیر مدارس بر این نابرابری­ها می­باشد (شرنز، ۲۰۰۴: ۲).
دراغلبسیستم­هایآموزشی،دانش ­آموزان مربوط بهطبقاتمحروم،بویژهاقلیت­ها،طبقاتاجتماعیپایینخانواده­هایکم­درآمد،والدینبی­سواد،بیکاروفاقدمسکنیاطبقاتشغلیپایین،بهاحتمالزیادشکستتحصیلیراتجربهمی­کنند. اگرچهشکافبرابریدرتحصیل،دربرخیازسیستم­هاوسیع­ترازبرخیدیگراست،امّاموضوعتأثیرگذارتر،بحثیبهناممحرومیتچندگانهیا«سیکلمحرومیت»است. محرومیتچندگانهیاسیکلمحرومیت،بهمعنیتأثیرهم­زمانبیشترازیکعاملیاتأثیرمتقابلعواملمربوطبهمحرومیتبرروییکدیگرمی­باشد. شواهدزیادیازاهمیتتجاربسال­هایاوّلیهکودکی،محیطیادگیری،خانهوسطوحتحصیلیوالدینبهعنوانعوامل تأثیرگذاربرنتایجرفتاراجتماعیوشناختیکودکانوخطرشناساییدیرهنگامنیازهایآموزشیویژهوجوددارد. پرسشایناستکهآیامدارس،به طوربرابر،برگروه­هایمختلفدانش­آموزاناثربخشهستند؟آیامنابع،فرصت­هاونتایجبرابروبهتریبرایتمامدانش­آموزانفراهمشدهاست؟(Samons, 2010: 18).
نظر اکثریت جامعه این است که کودکان متعلق به مدارس و جوامع نیازمند، قادر نخواهند بود تا بر موانع عظیمیکه پیش روی آنهاست، غلبه کنند. بنابراین، سرمایه ­گذاری برای حل این مشکلات بی­فایده است و تبعیض همیشه وجود خواهد داشت. امّابرای مقابله با چالش­هایی که فقر به وجود آورندهآنهاست، مدارس به رهبران و معلمانی نیاز دارند که عمیقاً باور داشته باشند که تمام دانش ­آموزان، بدون توجه به اصل و خاستگاه اجتماعی و اقتصادی و …خود می­توانند به بالاترین سطح از پیشرفت نایل شوند و به این باور خود متعهد باشند؛یعنی با وجود نابرابری­های نژادی، قومی، مذهبی، جنسی، زبانی، فضایی، فرهنگی، اجتماعیو نیز نابرابری­هایفردی(استعدادها، توانایی­ها و علایق)، تا حدودی منشأ برخی از این نابرابری­ها تغییرناپذیر است. از مدارس و معلمان و مدیران انتظار می­رود که با ایجاد فرصت­های برابر آموزشی برای تمام این دسته­ها و گروه­ ها، تا حد امکان تأثیر این نابرابری­ها را کم کنند.
گاتمن^[۷۸]سهروشبرایایجادفرصتهایآموزشیبرابرمطرحکردکهعبارتنداز : حداکثرسازی،برابرسازیونخبهپروری . دولتمیتواندمنابعزیادیبه آموزشدربهحداکثررساندنفرصتبرایهمهدانشآموزاناختصاصدهد . گاتمناین رویکردراحداکثرسازینامیدهاست . امااینرویکرددرنظامآموزشیدارایمنابعمحدود، عملینیست . روشدومجستجویفرصتهایآموزشیبرابررابرابرسازینامیدهاست . اینرویکردشانسزندگیدانشآموزانمحرومراماننددانشآموزانثروتمندافزایش میدهد. رویکردبرابرسازی،بهبرابرینتایجاشارهداردوبرایدستیابیبهاینامرباید همهیموانعطبیعیومحیطیدستیابیبهسطوحمتفاوتآموزشازبینبروند . رویکرد سومنخبهپروریاست . دراینموردمنابعآموزشیبایدبهنسبتتواناییطبیعیوانگیزه یادگیریافرادتوزیعشود . گاتمنباتعریفآستانهدموکراتیکبینبرابرسازیونخبه پروریتعادلایجادمیکند. اینرویکردبیانمیکندکهآموزشبایدبهاندازهکافیبرای همهدانشآموزانارائهشودتاافرادزندگیخوبیداشتهباشندوهمچنینبتواننددر فرآیندهایدموکراتیککهانتخابهایبهترافرادراشکلمیدهد،مشارکتفعالداشته باشند(بابادی عکاشه و همکاران، ۱۳۸۷: ۲۹۲).
پیکر^[۷۹] برایرویاروییچالشنابرابری حذفکلیشههایجنسیتیموجوددرکتابها،حمایتازپژوهشپیرامونعللوموانع حضوردختراندرمدارس،حمایتمالیازخانوادهدانشآموزانمستعدفقیر،تولیدمواد یادگیریمرتبطبانیازهایدانشآموزانوانتظاراتبازارکار را پیشنهاد می کند .
راهکارهایپیشنهادیبتمارجی^[۸۰] برایبهبودبرابریعبارتنداز:
- فرهنگسازیبهمنظورکاربردسیستماطلاعاتمدیریتبرایاطلاعرسانیبه
سیاستگذاران
- تمرکززدایی
- تخصیصبودجهبیشتربهآموزشابتداییومتوسطهدرمقابلآموزشعالی
- اعطایواموکمکهزینهتحصیلیبهدانشآموزانمحروم
- تشویقخصوصیسازیدرآموزش
- تدوینسیستمبودجهبندیمدارسدولتیبراساسنیازسنجی
عبدوس(۱۳۸۱)برایرفعنابرابریهایاقدامات زیر را موثر میداند:
- احداثمدرسهدرنزدیکیمحلزندگیدختران
- کاهشهزینههایتحصیل برای والدینازطریقاعطایبورستحصیلی
- تهیهبرنامهدرسیمتناسببرایزندگیروزمرهدختران
- افزایشمشارکتجامعه در سیستم آموزشی
- تمرکززدایی و مدرسه محوری
- نظامهایآموزشیمتنوع)همان: ۲۹۳).
۲-۳-۷-۵-۱٫ جو مدرسه
در مورد فرایندهای آموزشی محیط داخلی مدرسه یا جو مدرسه نیز مورد توجه است. اصطّلاح جو به عنوان سیستمی متشکل از ابعاد وضعیتی که بر افراد شرکت کننده تأثیر می گذارد شناخته شده است، ابعاد وضعیتی می توانند در بر گیرنده چهار عامل عاطفی، اجتماعی، جسمانی و فکری باشد (صالحی حسینی،۱۳۷۱). جو سازمانی مدرسه کیفیت نسبتاً پایداری است که کارکتان مدرسه آن را تجربه می کنند و بر رفتار آنها اثر می گذارد و مبتنی بر ادراک جمعی اعضاء و تبادل احساسات در میان آنها ظهور پیدا می کند. جو یک مدرسه شخصیت آن مدرسه محسوب می شود. یک مدرسه سالم دارای جوی است که با هدایت انرژی های خود در سمت مأموریت مدرسه در حین حال غلبه موفقیت آمیز بر نیروهای مخرب درونی، هر دو نیاز ابزاری و بیانی خود را برآورده سازد، هر جه پویایی سازمان مدرسه سالم تر باشد؛ اعتماد و باز بودن روابط اعضاء و موفقیت دانش آموزان بیشتر می شود.
جو و محیط آموزشی بازتاب خود را بر رفتار و عملکرد تحصیلی دانش آموزان اعمال می کند و جو آموزشی در مدارس می تواند باعث پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان شود یا میتواند سبب افت تحصیلی و شکست برنامه های آموزشی مدارس شود. محیط آموزشی مناسب در مدرسه منجر به موفقیت می شود. همچنین محققانی که روی جو مدرسه مطالعه کردند بیان کردند که مدرسه ای که در آن از دانش آموزان انتظار موفقیت می رود، والدین را برای همکاری با مدرسه تشویق می کنند، آموزش جامع در اختیار دانش آموزان قرار می دهند، برای تلاش و موفقیت دانش آموزان ارزش قائل هستند و به آنها جایزه داده می شود و از موفقیت دانش آموزان جمایت می شود و محیط امنی را برای دانش آموزان خود فراهم می کند، این گونه مدارس در موفقیت دانش آموزان نقش بسیار مثبتی دارد(کینتری،کلر،۲۰۱۱).

INMARSAT-M
(land mobile)

۶.۴

۱۹۹۱

CELP

U.S. Gov.Fed.Standard

۴.۸

۱۹۹۱

Vector Adaptive Predictive Coding VAPC

NASA MSAT-X
(mobile satellite)

۴.۸

جدول (۲-۱): استاندارد های کدینگ صحبت
۲-۲-۱- کدرهای شکل موج
کدرهای شکل موج تلاش می کنند که شکل کلی سیگنال صحبت را حفظ نمایند. این کدرها می توانند هر شکل موجی در باند صوتی را قبول کنند و صرفا مختص صحبت نیستند . از آنجا که
در این کدرها کدینگ به صورت نمونه به نمونه انجام می شود ، عملکرد آنها همانند کوانتیزاسیون بوسیله نسبت سیگنال به نویز (SNR) اندازه گیری می شود. کدینگ های شکل موج برای صحبت، به نرخ بیت های بالای ۱۶kbps محدود می شود و بخاطر سادگی و پیاده سازی آسان ، فراگیر شده اند .

اولین استاندارد جهانی کدینگ صحبت استاندارد G.711 64 kbps PCM ، با کمپندینگ u-law برای امریکای شمالی و A-law برای اروپا، یک کدر شکل موج بوده و هنوز هم کاربرد زیادی در سیستم های مخابراتی دیجیتال دارد . از آنجا که کیفیت صحبتPCM 64 kbps عالی می باشد ، معمولا مرجعی برای مقایسه دیگر کدرهای صحبت با نرخ بیت پایین تر قرار می گیرد . کدر بعدی که توسطCCITT استاندارد شده PCM تفاضلی تطبیقی (ADPCM ^[۱۴]) ۳۲ kbps می باشد . کاهش نرخ بیت به نصف در این کدر، از طریق اعمال پیشگویی و کوانتیز اسیون تطبیقی حاصل شده است.
۲-۲-۲- کدرهای صوتی (Vocoders)
بر خلاف کدرهای شکل موج ، کدرهای صوتی خیلی به صحبت وابسته هستند و در اصولشان هم سعی ندارند که شکل موج اصلی صحبت را حفظ نمایند . یک کدرصوتی از یک آنالیزکننده و یک سنتزکننده تشکیل شده است . آنالیزکننده از صحبت اصلی یک دسته پارامتررا که نمایش دهنده مدل تولید صحبت هستند ، استخراج نموده و آنها را ارسال می کند و در گیرنده ، صحبت با بهره گرفتن از این پارامترها بازسازی می شود.
در شکل(۲-۳) مدل تولید صحبت در کدرهای صوتی نشان داده شده است . لوله صوتی بصورت یک فیلتر متغیر با زمان نمایش داده می شود. برای قطعات بی واک صحبت،این فیلتر بایک منبع نویز سفید تحریک می گردد و برای قطعات باواک صحبت بوسیله یک قطار پالس باپریود pitch تحریک می شود.
کدرهای صوتی معمولا در محدوده ۲.۴kbps کار می کنند و کیفیت قابل قبول آنها از صدای طبیعی فاصله دارد . از معروفترین آنها می توان کدرصوتی استاندارد LPC-10 2.4kbps را نام برد[۵].
شکل (۲-۳) : مدل تولید صحبت درکدرهای صوتی
سیستم های حوزه فرکانس هم، مانند کدرهای صوتی فرمنت درپردازش صحبت بکار می روند . کدرهای صوتی فرمنت صحبت را با تحریک یک دسته از فیلترهای میانگذر که پهنای باند و فرکانس مرکزی آنها با فرمنت های صحبت منطبق هستند ، سنتر می کنند و عملکرد آنها به تعیین مکان دقیق فرمنت ها بستگی دارد.
۲-۲-۳- کدرهای مختلط
کدرهای مختلط که از ویژگی های هر دوروش کدینگ صوتی و کدینگ شکل موج استفاده می کنند به دو دسته حوزه فرکانس و حوزه زمان تقسیم بندی می شوند :
الف- کدرهای مختلط حوزه فرکانس
ایده اصلی در کدینگ حوزه فرکانس ،تقسیم طیف صحبت به باندهای فرکانسی یا مؤلفه هایی با بهره گرفتن از بانک فیلتر و یا یک بلوک تبدیل می باشد .در مرحله دیکدینگ ، این مؤلفه های فرکانسی برای بازسازی یک کپی از شکل موج ورودی ، از طریق مجموع بانک فیلترها یا تبدیل معکوس ، استفاده می شوند.
- کدینگ زیر باندی و تبدیل تطبیقی
دو روش معروف کدینگ صحبت در حوزه فرکانس ، کدینگ زیر باندی (SBC^[15]) و کدینگ تبدیل تطبیقی (ATC ^[۱۶])هستند . اصول پایه در هر دو روش تقسیم طیف صحبت ورودی به تعدادی باند فرکانسی است که هر یک جداگانه کد می شوند . درSBC یک بانک فیلتر به صحبت ورودی اعمال می شود تا آنرا به ۴تا۱۶ باند فرکانسی تقسیم نماید. ATC یا بعبارت دیگر روش بلوک تبدیل ، تبدیلی به اندازه نوعی ۱۲۸تا ۲۵۶ نمونه را بکار می برد تا تفکیک فرکانسی بهتری را فراهم آورد .
در کدینگ زیر باندی بعد از تقسیم طیف صحبت ورودی به تعدادی زیر باند ، هرزیرباند چندتایکی^[۱۷]،کوانتیره ، کد و مالتی پلکس و سپس ارسال می گردد. در گیرنده این زیر باندها دیمالتی پلکس ، دیکد و بوسیله درونیابی^[۱۸] به فرکانس اولیه خود برمی گردند . سیگنالهای زیر باندی حاصل سپس با هم جمع می شوند تا تقریبی از صحبت اصلی را بوجود آورند . در شکل (۲-۴) بلوک دیاگرام اینکدر و دیکدر زیر باندی نشان داده شده است .
Compute
Bit allocation
And Stepsizes
ENCODER
Bandpass
Filter 1
M
U
X
Quantize
Encode
۱
Decimation
To Channel
S(n)
Quantize
Encode

۶- گردشگری معنوی
نوع دیگری از گردشگری، گردشگری معنوی است. این نوع گردشگری در کشوری چون هند، همچنان منبع جذب بیشترین گردشگر و بالاترین درآمد ملی است. کشور هند و دیگر کشورهای نظیر آن امروزه بیش از هر زمان دیگری متوجه مذاهب و عقایدی شده اند که بستری برای گردشگری این کشور فراهم کرده است. در این نوع از گردشگری، با بهره گرفتن از مبانی ایدوئولوژیک، عرفان حتی مراقبت، زمینه برای خود سازی گردشگر و رسیدن به آرامش فراهم می شود.

۷- گردشگری درمانی
گروهی از گردشگران برای درمان بیماری ها خود و یا گرفتن شفا و رفع مشکلات زندگی به اماکن مذهبی می آیند که به این قسمت گردشگری درمانی می گویند.
۸- گردشگری خلاق و نوع آور
گردشگری خلاق، می تواند شکلی از گردشگری فرهنگی و مذهبی باشد که بیشتر به سفر در راستای اخذ تجربه ای صحیح و درست با رویکرد مشارکت در مراسم آیینی، هنرها، میراث یا شخصیت های ویژه یک سرزمین تاکید دارد و این امر ارتباط مستقیم با فرهنگ آن مکان را برقرار می سازد. در گردشگری خلاق و نوآور، بازدیدکنندگان فرصت لازم را برای توسعه ظرفیت های خلاق خود از طریق مشارکت فعال در دوره ها و یادگیری تجارب بکر در مقصد بدست می آورند، خلاقیت و نوآوری چنان با هم درآمیخته اندکه ارائه تعریفی مستقل از هر کدام دشوار است. در واقع خلاقیت پیدایش و تولید یک اندیشه و فکر نو بوده و نوآوری عملی ساختن آن اندیشه و فکر است و به همین دلیل این خلاقیت و نوآوری در انواع مختلف گردشگری می تواند ظهور و بروز داشته باشد. جاذبه های گردشگری می توانند پدیده های ساخت دست انسان باشند. با فکر و اندیشه خلاق و نوآور و آرایش فضایی در طبیعت و بافت های تاریخی و مذهبی می توان جاذبه های را ایجاد کرد که نه تنها رفاه، تفریح و توسعه اقتصادی را به همراه داشته باشند، بلکه در تعامل با طبیعت و نه در تقابل با آن زیبایی ها و جاذبه ها را به نحوی نمایش دهند که گردشگری را به عالم قرب و خلوت معنوی رهنمون گردند. کشورهای اسلامی بخصوص ایران می توانند با فراهم نمودن شرایط ویژه جهت مشارکت مستقیم گردشکران در فعالیت های مذهبی- اسلامی، زمینه ایجاد گردشگری خلاق، همگرایی بین دولت ها و تصویر روشن از فرهنگ اسلامی را مهیا نمایند (جمالی نژاد،۱۳۹۱: ۸۱-۸۳).
۶-۲-۲- ویژگی های سفر های مذهبی
سفرهای مذهبی نیز همچون سایر سفر ها دارای ویژگی های می باشند که در زیر به چند مورد از آنها اشاره می کنیم:

• • گردشگری مذهبی دارای اثرات زیست محیطی، فرهنگی- اجتماعی کمتری نسبت به سایر گونه های گردشگری است که شاید بخشی از این ویژگی ها به دلیل آموزه های مکاتب، ادیان و مذاهب زائران باشد و اینکه اغلب زائران افرادی آرام، اهل صلح و مطیع قانون هستند.

• • فصلی بودن سفر های مذهبی و اینکه بسیاری از این گونه سفرها تنها در فصل خاصی صورت می گیرد.

• • افرادی که دست به اینگونه سفرها می زنند به دلیل اینکه بیشتر در جستجوی معنویات می باشند زیاد تنوع طلب نبوده و اکثر بدنبال سادگی هستند.

• • تمامی افراد از هر طبقه اجتماعی می توانند دست به اینگونه سفرها بزنند. به عبارتی دیگر این گونه سفر ها مختص طبقه خاصی از اجتماع نیست. تا جای که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه که گردشگری در مراحل ابتدای خود به سر می برد، برای بسیار ی از طبقات اجتماعی،گردشگری مذهبی تنها فرصت سفر بحساب می آید. همچنین این وضعیت در جوامع متوسط و میانی که طبقات متوسط آن از نظر مالی و از نظر اجتماعی توانایی سفرهای طولانی را ندارند بیشتر به چشم می خورد و وقت آزاد آنها اکثرا به وسیله بازدید از اماکن مذهبی و زیارتی پر می شود.

• • اکثر سفر های مذهبی و زیارتی به صورت گروهی و جمعی و به صورت سازمان دهی شده صورت می گیرند.

• • برخی از سفرهای مذهبی از لحاظ اجرای فرامین مربوط به آن دین و یا مذهب، حالت اجباری و یا تاکیدی به خود می گیرند که به ناچار تمامی افراد مومن به آن دین یا مذهب مجبور به اجرای آن سفر دسته کم برای یک بارمی گردند (دقیقا نظیر آنچه در دین اسلام مبنی بر زیارت خانه خدا که بر تمامی مسلمانان واجب است وجود دادد).

• • مراکز مذهبی و زیارتی مکان های را برای دیدار وارتباط مردم از فرهنگ ها و مناطق مختلف فراهم می کنند.

• • تولید و فروش صنایع دستی قدیمی، طرح ها و تولیدات باستانی مناطق مختلف در مراکز مذهبی و زیارتی گردشگری مذهبی دارای جنبه های سیاسی نیز هست بطوریکه بسیاری از اماکن مذهبی متعاقباُ اماکن ملی نیز به شمار می آیند و بسیاری از اماکن مذهبی برای برپایی جشن های ملی مورد استفاده قرار می گیرند (نظری و همکاران،۱۳۹۱).

۷-۲-۲- جایگاه زیارت در گردشگری مذهبی
گردشگری مذهبی بیشتر در سه شکل وجود دارد: زیارت گروهی یا فردی مراکز مقدس؛ گردهمایی های کوچک و بزرگ در مناسبت های مذهبی و سالگردها، و بازدید از مکان های مذهبی. سفرهای زیارتی در بین مسلمانان از اهمیت فراوانی در مقایسه با سایر مذاهب برخوردار است. این نوع از گردشگری یکی از شاخه های گردشگری پایدار می باشد و رقم قابل توجهی را در کشور ایران از لحاظ جذب گردشگر به خود اختصاص داده است. نزدیک به ۳۰ درصد گردشگران داخلی و ۱۰ درصد گردشگران خارجی را گردشگران مذهبی تشکیل می دهند و این موضوع و قابلیت های فراوان ایران در زمینه گردشگری مذهبی نوید دهنده آن است که در صورت برنامه ریزی صحیح می توان نسبت های فوق را در ایرن افزایش داد.
۹-۲-۲- جایگاه گردشگری مذهبی و زیارتی نزد شیعیان
یکی از مهم ترین عوامل و انگیزه های مسافرت انسان ها، باور های مذهبی و احساسات دینی آن ها بوده است به طوری که اهل هر دین و مکتب از ابتدای تاریخ به زیارت و دیدن مکان هایی که برای خودشان مقدس بوده می رفته و به زیارت می پرداخته اند. در این میان مسلمانان شیعه مذهب نیز مقوله گردشگری مذهبی و زیارت اماکن مقدس را باور دارند. شیعیان به عنوان دومین گروه بزرگ مذهبی در جهان اسلام محسوب می شوند که در یک محدوده جغرافیایی خاص از خاورمیانه پراکنده شده اند و ایران به عنوان قلب تشیع بر شیعیان منطقه خاورمیانه و پیرامون آن تأثیر بسیاری می گذارند.
امام رضا(ع) در حدیثی فرموده است: ” برای هر امامی بر گردن شیعیان و هوادارانش پیمانی است و از جمله وفای به این پیمان، زیارت قبور آنان است. پس هر کس از روی رغبت، آنان را زیارت کند امامان در روز قیامت شفیع او خواهند بود".
تاثیر تشیع در زیارت آستانه های مقدس ائمه(ع) و امام زادگان به ویژه امام زادگانی که صاحب زیارت نامه و شجرنامه هستند، آشکار است، به طوری که احترام به این امام زادگان از نظر مسلمانان شیعه مذهب لازم است. در این میان توسل به انبیاء، اولیاء و فرزندان آن ها در باور شیعیان جایگاه ویژه ای دارد. به گونه ای که شیعیان، به ائمه معصوم(ع) و فرزندان پاک آن ها، به عنوان وسیله ای برای تقرب به خداوند و شفیع قرار دادن آنان، اعتقاد دارند. مهم ترین اماکن زیارتی و مقدس شیعیان عبارتند از: مکه، مدینه، نجف، کربلا، کاظمین، سامرا، مشهد، قم و دمشق.
در ایران از دیرباز به سبب علاقه خاصی که به خاندان اهل بیت(ع) وجود داشته و نیز به دلیل هجرت بسیاری از امام زادگان و سادات به کشورمان، اماکن متبرکه متعددی در گوشه و کنار این مرز و بوم پدید آمده است و این امر به گونه ای قابلیت ایجاد مراکز و قطب های گردشگری مذهبی را در ایران فراهم نموده است. عشق و علاقه ایرانیان به خاندان نبوت همراه با فرهنگ و هنر خلاق و بارور ایرانی موجب شده که بر مزار پیشوایان دینی و امام زادگان، بناها و زیارتگاه هایی در کمال زیبایی و شکوه ساخته شود. این زیارتگاه ها در گوشه و کنار ایران اسلامی و در شهر های کوچک و بزرگ بنا شده و محل تجمع و عبادت حاجت مندان و دل خستگانی است که برای شفای آلام روحی و جسمی خود به دامان پیشوان مذهبی چنگ می زنند و از تربت پاک آنان یاری می جویند. بنابر این گردشگری زیارتی یکی از فعال ترین بخش های گردشگری در ایران محسوب می شود و این امر سبب جذب گردشگران مذهبی از گوشه و کنار دنیا به سرزمین اسلامی مان شده است.
شهر مشهد، مدفن حضرت علی بن موسی الرضا(ع)، امام هشتم شیعیان، به عنوان بنیادی ترین جاذبه گردشگری مذهبی در ایران، سالانه گردشگران بسیاری را پذیر است.
علاوه بر وجود اماکن مقدس و زیارتی متعدد در سراسر کشورمان، وجود فرهنگ مذهبی و سنت های اجتماعی شیعه می تواند نقش قبل توجهی در توسعه گردشگری مذهبی ایفا نماید. در کشورمان عاشورا وتاسوعا حسینی یکی از نمونه های مراسم آئینی مسلمانان شیعه بوده و بیانگر فرهنگ و مذهب غنی ملت ماست که هرساله در قالب یک حرکت مردمی برگزار می شود. این مراسم قابلیت آن را داراست که به صورت یک روخداد بزرگ فرهنگی به کشورهای دیگر معرفی گردد و گردشگران مذهبی فراوانی را جذب نماید. رونق یافتن جهانگردی در میان کشورهای اسلامی و بازدید مسلمانان از دیگر جوامع مسلمان، سبب آشنا شدن با مشکلات و ویژگی های فرهنگ جوامع اسلامی و دریافتن نقاط اشتراک و اختلاف میان فرهنگ های اسلامی خواهد شد. هم چنین این امر، کمک شایانی در برقراری پیوند و اتحاد میان مسلمانان و احیای دوباره اسلام خواهد نمود. شایان ذکر است از آنجا که گردشگری مذهبی بخش عمده ای از مسافرت ها در جهان امروز را شامل می شود، مستلزم توسعه اساسی خدمات، تسهیلات و زیرساخت های جهانگردی است و می تواند منابع اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی را به همراه داشته باشد. اما در صورتی که در این زمینه به دقت برنامه ریزی و سازماندهی صورت نگیرد می تواند سبب ایجاد مشکل تراکم و توسعه نامتوازن شهر ها شود (جمالی نژاد،۱۳۹۱: ۹۵-۹۷).
۱۱-۲-۲- جاذبه های گردشگری مذهبی
در یک تقسیم بندی کلی جاذبه های مذهبی را می توان به هشت دسته تقسیم نمود
۱- مساجد  ۲- امام زاده هاو بقعه ها   ۳- آرامگاه ها و قبور   ۴-تکیه ها و حسینیه های قدیمی
۵- آتشکده ها و آتشگاه ها   ۶- صومعه ها و خانقاه ها
که هریک از این جاذبه های مذهبی می توانند دارای بعد محلی، منطقه ای، فرا منطقه ای، ملی و بین المللی باشند.
۱۲-۲-۲- عرضه و تقاضای گردشگری
تقاضای فردی محصولات گردشگری عموماً با تصمیمات سختی همراه است زیرا مصرف کننده در چند سطح به انتخاب دست می‌‌زند که لزوماً متوالی نیستند. میزان تقاضای کل هر محصول گردشگری را تنها هنگامی می‌‌توان به درستی مورد بررسی قرارداد که نتیجه این تصمیمات فردی تقاضا روشن شده باشد. در این جا، انتخاب های اساسی زیر مورد بررسی قرار خواهد گرفت :
نوع گردشگری : اولین و شاید ساده‌‌ترین انتخاب ( به غیر از انتخاب بین خرید یا عدم خرید) این است که چه نوع گردشگری انجام گیرد. در بعضی موارد وضعیت عدم انتخاب پیش می‌‌آید. مانند مسافرت کاری برای فروش محصول، تشرف به زیارت، حضور در رویداردهای ورزشی و شرکت در مراسم ازدواج. درجه تعهد و التزام، تضمین را مشخص می‌‌کند.
مقصد : انتخاب دوم، انتخاب مقصد است. مقصد می‌‌تواند یک مکان ( چند مکان به عنوان بخشی از یک تور) یا حتی مقصدی متحرک مانند کشتی مسافربری باشد. تقاضای فرد به تکنولوژی مصرف در مقصد بستگی دارد. منظور از تکنولوژی مصرف این است که مقصد چگونه مشخصه های لازم برای حداکثر شدن مطلوبیت گردشگر را عرضه خواهد کرد. درجه جانشینی مقصدها با یکدیگر به مشابهت مشخصه های آنها بستگی دارد.
شیوه سفر : گردشگر در سومین انتخاب باید شیوه سفر را برگزیند. نوع و مقصد سفر غالباً شیوه سفر خاصی را تحمیل می‌‌کند یا یک شیوه را تنها انتخاب ممکن قرار می‌‌دهد. اما گاهی سطوح مطلوبی از سرعت، راحتی، آسایش، ایمنی سفر و غیر آن وجود دارد که قیمت شیوه سفر بهینه یا مدت زمانی که گردشگر برای سفر کردن در اختیار دارد قید اصلی در برابر دستیابی به آن است. برای بعضی گردشگران خود سفر یا به عبارت دیگر عزیمت از نقطه‌‌ای به نقطه دیگر ( نه سفر یک روزه، سیر و سیاحتی، که در واقع بیشتر به شکل یک جاذبه است تا جابجایی) مطلوبیت بسیار زیادی در بر دارد. برای گردشگران دیگر وقت و پول صرف شده برای سفر هزینه‌‌ای است که حتی الامکان باید کمتر شود.
شیوه سفر می‌‌تواند چند نوع وسیله را در بر گیرد. برای مثال، در حالی که تا کسی تنها وسیله‌‌ای است که   گردشگر با آن می‌‌تواند از فرودگاه مقصد به هتل یا مسافرخانه برود و اثاثه‌‌اش را نیز ببرد وی می‌‌توانست اتومبیل شخصی خود را تا فرودگاه براند و در آنجا پارک نماید. بنابراین، تقاضای سفر استفاده از پایانه ها و محوطه های پارکینگ را نیز در بر می‌‌گیرد که مشخصه‌‌ها و قیمتشان باید مد نظر قرار گیرد.
انتخاب اقامتگاه و جاذبه ها : انتخاب اقامتگاه همچون شیوه سفر ممکن است با توجه به سایر تصمیمات گردشگر از پیش معین شده باشد. تماشای بیابان ممکن است مستلزم چادر زدن در بیابان باشد، مسافران کاری احتمالاً باید در یک هتل اقامت کنند که یا شرکتشان قرار داد بسته و ممکن است به عنوان قسمتی از سفر برای دیدن دوستان و بستگان التزام به تأمین اقامتگاه وجود داشته باشد. برای عده‌‌ای از مردم به دست آوردن خانه دوم یا مشارکتی ( یا حتی کاروان تفریحی) آنان را از استفاده از آن در هر فرصت تعطیلاتی باز می‌‌دارد، حتی اگر عده‌‌ای گاهی اوقات از اقامت عادی در جایی دیگر مطلوبیت بیشتری به دست آورند. اقامتگاه یک بسته بزرگ از مشخصه های ملموس و خدماتی را شامل می‌‌شود که اغلب به مراتب بیشتر از وسایل حمل و نقل با نیازهای مصرف کننده قابل تطبیق است. در هنگام معامله با عرضه کننده، اجزایی چون ترتیبات غذایی، اتاق عمومی دلپذیر، تلویزیون و تعداد تختهای اطاق می‌‌تواند انعطاف پذیر باشد. در این مورد، مشخصه های دیگر که ثابت هستند ( مانند مکان اقامت) و قیمت متغیرهای اصلی مؤثر بر تقاضا خواهند بود. چون احتمال می‌‌رود هزینه های اقامت بزرگترین جزء کل هزینه های مقصد باشد، پس قیمت نسبی اقامتگاه اغلب می‌‌تواند تصورات گردشگر از مقصد و در نتیجه، تقاضای وی را تحت تأثیر قرار دهد.
جاذبه ها و اقلامی چون سوغاتی شاید ساده‌‌ترین تقاضا را در میان محصولات گردشگری داشته باشند. در اکثر موارد، محصول مورد تقاضا، بخش لاینفک سفر گردشگری است که خود یک محرک عمده است یا محصول اضافی که به اختیار، خریداری می‌‌شود.
روش خریداری : روش خریداری آخرین انتخاب عمده مصرف کننده گردشگری است. این انتخاب علاوه بر تعیین مجرای خرده فروشی مورد استفاده قرار می گیرد.
۱۳-۲-۲- ارکان تقاضای گردشگری مذهبی
ارکان تقاضای گردشگری بطور کلی در پنج دسته” حمل ونقل ،اقامتگاه، غذا و رستوران ، جاذبه‌ها و خدمات” جای می‌گیرند
حمل و نقل، شاید یکی از تسهیلات مهم برای گردشگران، آسانی ورود به یک کشور یا منطقه باشد تعداد و موقعیت مکانی فرودگاه‌ها، بندرها و توسعه جاده‌ها و دیگر شبکه‌های حمل و نقل از اهمیت اساسی برخوردار است. گردشگران گاهی برای رسیدن به مقصد و بازگشت ازطریق ترکیبی از حمل و نقل هوایی – دریایی یا هوایی – زمینی بهره می‌برند. همچنین معمولاً گردشگران مبادی ورودی – خروجی مختلفی را در بازدید از یک مقصد انتخاب می‌کنند که هر یک از آنها ویژگی‌ها و ساختار خاصی دارند (کاظمی،۱۳۸۵: ۲۶).
غذا و رستوران؛ پس از هزینه رفت و آمد، معمولاً هتل و غذا به یک اندازه مابقی هزینه‌های مسافر را تشکیل می‌دهند و هزینه‌ای که معمولاً مسافران برای غذا صرف می‌کند بین ۱۸ تا ۲۰ درصد کل هزینۀ سفر او را تشکیل می‌دهد. غذا از جمله مواردی است که جهانگرد حتماً به آن نیاز دارد. معمولاً مسافر غذای خود را از محل‌هایی همچون رستوران، هتل، فروشگاه‌های زنجیره‌ای، غذای سریع و کافه تریاها تأمین می‌کند در ایران دیزی‌سرا و قهوه‌خانه را نیز می‌توان به این فهرست افزود. مردم عموماً جذب رستوران‌هایی می‌شوند که کیفیت و طعم غذایی آن متناسب با ذائقه انسان باشد. همچنین قیمت نیز یک عامل تعیین کننده برای تمایل به رفتن به یک رستوران می‌باشد.
خدمات؛ «تأثیر عمده اقتصاد گردشگری، از طریق خدمات و تسهیلات برای مسافران ایجاد می‌شود. رستوران‌ها و خدمات غذایی تسهیلات اسکان و پذیرایی، خدمات حمل و نقل، اردوگاه‌ها، خدمات اطلاع‌رسانی، تسهیلات تفریحی – ورزشی و فروشگاه‌ها، بیشترین میزان اشتغال، درآمد و منبع اخذ مالیات هستند. مجموعه این خدمات معمولاً صنعت خدمات مهمانداری نامیده شده است (یگانگی و باش افشار،۱۳۹۰).
تسهیلات: که به بخش تجاری (هتل‌ها، مهمانسراها، اردگاه‌های تفریحی) بخش خصوصی (اقامتگاه‌های خصوصی و ویلاها) و کاروان‌های مسافری تقسیم می‌شود. در جهان سوم، نسبت به کشورهای توسعه یافته گرایش کمتری به سمت ایجاد تسهیلات خودگران برای گردشگران وجود دارد و علت آن هم هزینه‌های نسبتاً پایین نیروی کار می‌باشد

نتیجه‌گیری:
با احتمال ۹۵ درصد اطمینان به نظر می‌رسد، استراتژی فناوری اطلاعات به درستی تعریف نشده است و لیکن به ترتیب زیر ساخت‌های فناوری اطلاعات ، زیرساختهای سازمان، استراتژیهای کسب و کار سازمان به ترتیب در بانک ملی استان سمنان به درستی تعریف شده است و به نظر پاسخگویان بالاترین امتیاز را زیر ساخت‌های فناوری اطلاعات به خود اختصاص داده است .
۴-۳-۲-۳- معادلات ساختاری
فرضیه ششم : بین زیرساختهای سازمان با زیر ساخت‌های فناوری اطلاعات و استراتژی فناوری اطلاعات و استراتژیهای کسب و کار سازمان در بانک ملی استان سمنان رابطه بصورت مدل ساختاری وجود دارد.
معرفی تکنیک مدل معادلات ساختاری:
همچنین در این تحقیق از تکنیک مدل معادلات ساختاری^[۵۹]SEM استفاده شده است، مدل‌سازی معادله ساختاری، انواع متنوعی از مدلها را با هدف اساساً مشابه برای به تصویرکشیدن روابط میان متغیرهای مشاهدهشده به کار میبرد. این هدف فراهمکردن آزمون کمی برای یک مدل نظری مفروض شده به وسیله محقق است. این مدلها فرض میکنند که چگونه مجموعهای از متغیرها، سازه ها را تعریف کرده و چگونه این سازه ها با یکدیگر مرتبطاند. علاوه بر این با این تکنیک میتوان میزان ارتباط بین عوامل را از طریق کشف روابط بین متغیرهای مکنون یا پنهان با متغیرهای مشاهده شده یا پرسش‌های تحقیق مورد ارزیابی قرار داد.

این مدلها میتوانند اثرات اصلی و اثرات تعاملی را همزمان بررسی کنند و در نتیجه توان محققان را در تحلیل مدلهای نظری پیچیده برای پدیده های پیچیده و مبهم افزایش داده و نیاز و وابستگی آنان را به مدلهای آماری پایه کاهش دهند.
در حالت کلی مدل معادلات ساختاری یک تحلیل چند متغیری بسیار نیرومند از خانواده رگرسیون چند متغیری و به بیان دقیقتر بسط مدل خطی کلی ^[۶۰] GLM است که به محقق امکان می‌دهد بهجای بررسی تنها یک معادله رگرسیون، مجموعهای از معادلات رگرسیون را بهطور همزمان مورد آزمون قرار دهد.
در اینجا ضمن در نظرگرفتن یک مدل مفهومی نظری با هدف اینکه این مدل تا چه حد به وسیله داده های نمونه حمایت میشود از این تحلیل استفاده کردهایم. همچنین روابط بین متغیرها مورد سنجش قرارگرفته و بر اساس آن میزان تأثیر هر یک از مؤلفه ها در مدل تأیید شده، اندازه‌گیری شده است. در مجموع از تحلیلعاملیتأییدی و شاخصهای نیکویی برازش برای بررسی برازندگی مناسب مدل نظری استفاده شده و از ضرایب رگرسیون چند متغیره و همبستگی‌های دو متغیره و جزیی برای بهدست آوردن اثر مستقیم و غیرمستقیم متغیر(های) پیش‌بین بر متغیر وابسته استفاده شده است. نرم‌افزار مورد استفاده به این منظور نرم افزار آموسAmos^[61] نسخه ۲۰ بوده است.(قاسمی ، ۱۳۹۰، صص۱۰۶-۸۴)
فرایند تجزیه و تحلیل ساختارهای کواریانس (مدلسازی معادلات ساختاری) و تحلیل عاملی تاییدی شامل یکسری گام‌ها است و می توان در شکل (۴-۱) خلاصه کرد:

شکل۴-۱ : نمایش مراحل اساسی تحلیل

بیان مدل^[۶۲]

این مرحله در واقع همان بیان رسمی مدل است و این مرحله یکی از مهمترین مراحل موجود در مدلسازی معادلات ساختاری است. در واقع هیچگونه تحلیلی صورت نمی‌گیرد، مگر این‌که اول محقق مدل خود را که درباره روابط میان متغیرها است بیان و مشخص کند. این مرحله شامل فرمول بندی (تنظیم) یک عبارت درباره یک مجموعه‌ای از پارامترها است. این پارامترها در زمینه مدلسازی معادلات ساختاری، ماهیت روابط میان متغیرها را نشان می‌دهد. در مدلسازی معادلات ساختاری، اندازه و علامت این پارامترها تعیین می‌شود.
تخمین مدل
پس از بیان مدل مرحله بعد بدست آوردن تخمین پارامترهای آزاد از روی مجموعه ای از داده های مشاهده شده است. روش های تکراری^[۶۳] از قبیل بیشینه درست نمایی^[۶۴] یا حداقل مجذورات تعمیم یافته^[۶۵] جهت تخمین مدل مورد استفاده قرار می گیرد.
روش کار در این رویه های تخمین به این صورت است که در هر تکرار، یک ماتریس کوواریانس ضمنی^[۶۶] ساخته می شود و با ماتریس کوواریانس داده‌های مشاهده شده مقایسه می‌شود. مقایسه این دو ماتریس منجر به تولید یک ماتریس باقیمانده^[۶۷] می شود و این تکرارها تا جایی ادامه خواهد یافت که این ماتریس باقیمانده مینیمم شود. محاسبات یا برآورد پارامترها حداکثر با ۲۵۰ تکرار امکان پذیر می باشد. در صورتی که تعداد تکرارها از ۲۵۰ تا بیشتر شود محاسبات مربوط به برآورد پارامتر متوقف می شود. متغیرهای تحقیق به دو دسته‌ی پنهان و آشکار تبدیل می شوند . متغیرهای آشکار یا مشاهده شده به گونه‌ای مستقیم به وسیله پژوهشگر اندازه گیری می شود، در حالی که متغیرهای مکنون یا مشاهده نشده به گونه‌ای مستقیم اندازه گیری نمی شوند، بلکه بر اساس روابط یا همبستگی های بین متغیرهای اندازه گیری‌شده استنباط می شوند. متغیرهای مکنون بیانگر یکسری سازه های تئوریکی هستند مانند مفاهیم انتزاعی که مستقیما قابل مشاهده نیستند و از طریق سایر متغیرهای مشاهده شده ساخته و مشاهده می‌شوند.
قبل از بررسی نهایی فرضیات پژوهش به جهت عدم تخطی از پذیرههای مورد نیاز در تحلیل معادلات ساختاری ابتدا شاخصهای توصیفی مؤلفه های مختلف را بررسی کردهایم. بدیهی است با توجه به ینکه روایی پرسشنامه در فصل قبل بررسی و تأیید شده و مؤلفه ها هر یک از آنها چون به منظور اندازه گیری یک متغیر واحد طراحی شدهاند با هم همبستگی منطقی داشته باشند. برای این منظور از همبستگی پیرسون استفاده شده است. نتایج توصیفی مؤلفه های توصیفی شامل میانگین و انحراف استاندارد در جدول ارائه شده است
جدول۴- ۱۳ : شاخص‌های توصیفی آماری متغیرهای پرسشنامه