• واحد سرمایه ­گذاری کوچکترین جزء سرمایه صندوق را تشکیل می­دهد.

• • براساس قاعده­ی کلی صندوق­های مشترک، مبنای تعیین قیمت واحدهای سرمایه ­گذاری توسط شعب صندوق برای صدور یا ابطال واحدهای سرمایه ­گذاری، خالص ارزش دارایی­ های موجود در صندوق در پایان هر روز است. از آنجا که دارایی صندوق­ها از اوراق بهادار شامل سهام یا اوراق مشارکت و احتمالاً مقداری وجه نقد تشکیل شده است، خالص ارزش دارایی ها در هر روز براساس ارزش روز هر یک از اوراق بهادار موجود در سبد و موجودی نقد صندوق قابل محاسبه است(مدیریت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس اوراق بهادار، ۱۳۸۹).

صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت^[۲۱]
صندوق­های مشترک با درآمد ثابت، صندوق­هایی هستند که با انتشار و فروش واحدهای سرمایه ­گذاری وجوهی را تحصیل و آنها را در انواع اوراق بهادار (در حال حاضر اوراق مشارکت صادر شده توسط مجموعه دولت، نهادهای عمومی غیردولتی و شرکت های سهامی عام) به منظور کاهش ریسک سرمایه گذاری، بهره گیری از صرفه جویی های ناشی از مقیاس و تأمین منافع سرمایه گذاران، سرمایه ­گذاری می­ کنند. در این صندوق ها اگر پرداخت سود به صورت دوره ای مد نظر باشد، این موضوع و همچنین دوره های پرداخت باید در امیدنامه صندوق ها قید گردد. در این صورت مدیر موظف است ظرف دو روز کاری بعد از پایان هر مقطع پیش بینی شده برای پرداخت سود، سود قابل پرداخت را مطابق امیدنامه محاسبه کرده و به حساب بانکی سرمایه گذارانی که در پایان آن دوره مالک واحد های سرمایه گذاری محسوب می شوند، متناسب با تعداد واحد های سرمایه گذاری هر سرمایه گذار واریز نماید. سقف سود قابل تقسیم در پایان هر دوره، تفاوت بین ارزش روز واحد های سرمایه گذاری در پایان همان دوره از ارزش مبنای آن ها خواهد بود. (اساسنامه و امیدنامه نمونه ای از صندوق های سرمایه گذاری)
صندوق های شاخصی
صندوق های شاخصی به صورت منفعل^[۲۲] اداره می شوند، بدین معنا که مدیریت این صندوق ها با انتخاب یک شاخص مثل اس اند پی^[۲۳] و تشکیل سبدی از سهام موجود در این شاخص عملکردی نزدیک به این شاخص خواهند داشت. بنابراین میتوان گفت این صندوق ها پرتفویی همچون پرتفوی بازار دارند. در این صندوق ها عملاً سرمایه گذار روی شاخص سرمایه گذاری می کند. در حال حاضر فقط یک صندوق شاخصی ( صندوق شاخصی کارآفرین ) در ایران در حال فعالیت می باشد.
صندوق های مختلط
صندوق های مختلط ترکیبی از سهام و اوراق مشارکت (حدوداً به یک نسبت) را در پرتفوی خود دارند، به عبارتی ملزم نیستند که درصد خاصی اوراق مشارکت و یا سهام را در پرتفوی رعایت کنند.
صندوق های قابل معامله^[۲۴]
یکی از انواع معروف صندوق­های سرمایه ­گذاری، صندوق سرمایه ­گذاری قابل معامله در بورس نام دارد که گرچه مانند صندوق­های سرمایه ­گذاری معمولی است، ولی مانند یک سهم در بازار سرمایه معامله و قیمت آن در نتیجه­ عرضه و تقاضا مشخص می­ شود (سعیدی و مقدسیان،۱۳۸۹).
۲-۱-۱-۴٫ انواع استراتژی های صندوق های سرمایه گذاری
در ادبیات و کتب سرمایه گذاری و مالی، استراتژی سرمایه گذاری به دو قسمت تقسیم می شود: مدیریت پرتفوی فعال، مدیریت پرتفوی متنوع، هرکدام از این استراتژی ها مشخصه و ابزارهای خاص خود را دارند و در حالت کلی تکمیل کننده یکدیگر هستند. هیچ کدام بر دیگری برتری و مزیت خاصی ندارند و با توجه به شرایط زمانی و مکانی می توان از هر کدام از استراتژی ها استفاده کرد.
عواملی که مدیر پرتفوی باید برای تعیین نوع استراتژی خود در نظر بگیرد به شرح زیر است:

• شرایط حاکم در بازار و نوع بازار: مدیر پرتفوی در شرایط رونق بازار از استراتژی فعال و در شرایط رکودی از استراتژی مدیریت منفعل در بازار بهره می گیرد.

• سطح کارآیی بازار: در بازاری که کارآیی آن در سطح بالایی قرار دارد، مدیریت منفعل استفاده می شود و مدیران به سمت سرمایه گذاری در صندوق های شاخصی و متنوع حرکت می کنند. در مقابل در بازارهای غیرکارا به تناسب وجود شکاف ها و فرصت های آربیتراژی، مدیران به سمت بهره گیری از توان تحلیل گری و مدیریت فعال حرکت می کنند.

• نگاه و ویژگی شخصیتی مدیران: ظرفیت ریسک پذیری و محافظه کاری مدیران پرتفوی استراتژی که آن ها در سبد سهام خود به کار می گیرند را مشخص می کند.

• اندازه و حجم پرتفوی: مدیران پرتفوی هایی با ارزش و حجم بالا، از سیستم مدیریتی منفعل استفاده می کنند و دلیل آن نیز حجم بالای معاملات در صورت تغییر پرتفوی است و درمقابل مدیر یک پرتفوی کوچک به راحتی می تواند با اجرای مدیریت فعال به جابه جایی سهام در پرتفوی خود بپردازد.

• سطح تحمل ریسک پرتفوی: هرچه پرتفوی تحمل ریسکش بالاتر رود از استراتژی منفعل به سمت استراتژی مدیریت فعال حرکت خواهیم کرد.

• انتظار و توقع سرمایه گذار: سهام داران محافظه کار معمولااستراتژی منفعل را به کار می گیرند و مقابل سهام دارانی که انتظار سود بیش تری را دارند از مدیریت پرتفوی فعال استفاده می کنند.

• ماهیت و وضعیت متنوع پرتفوی: هرچه پرتفوی متنوع تر باشد، مدیران آن از مدیریت فعال به سمت منفعل حرکت می کنند.

• نوع سهام در اختیار: برخی سهام نیاز به مدیریت دارند و کسانی که در پرتفوی خود این سهام را دارند باید از مدیریت منفعل استفاده کنند.

برای این که بدانیم برای پرتفوی خود کدام سیستم مدیریتی را اجرا کنیم، باید از شاخص ریسک سیستماتیک (بتا) استفاده کرد. بتا یعنی حساسیت پرتفوی مورد نظر با بازده بازار
مدیریت تهاجمی و فعال در بازار، بتای مخالف یک و مدیریت منفعل، بتای نزدیک به یک دارد و هرچه اختلاف بتا از یک بیشتر باشد، مدیریت باید فعال تر باشد.
مدیریت پرتفوی در داخل کشور نیز بستگی به وضعیت بازار دارد، اما در چند سال اخیر استراتژی فعال در بازار موفق تر عمل و بازده بالاتری را نصیب سرمایه گذاران کرده است و به نظر می رسد باید با حمایت سازمان بورس آمارهای دقیق تری گرفته و نتایج به طور علمی استخراج شود.
برخی از صنایع بزرگ در ایران عدم تحرک محسوس داشتند. حال اگر مدیران بخواهند بر اساس موجودی بازار و روند شاخص، مدیریت خود را تنظیم کنند، تحرک و پویایی لازم را نخواهند داشت.
از دیگر دلایلی که باعث شده است مدیران به سمت استراتژی فعال حرکت کنند، تجربه عدم موفقیت شرکت های سرمایه گذاری است که این شرکت ها در گذشته خود را کاملاشبیه بازار کردند و مدیریت منفعل داشتند. بحث تغییر مقطعی مزیت های نسبی و رقابتی صنایع مختلف از دیگر عواملی است که باعث شده استراتژی مدیریت پرتفوی فعال و موفق تر عمل کند. برای مثال در یک مقطع زمانی صنایع سیمانی و پتروشیمی در بازار پرطرفدار بودند و امروز معدنی ها حرف اول را می زنند. عامل دیگر، تغییر سیاست های اقتصادی دولت و تغییر نگرش ها و رویکرد مدیران در صنایع، تاثیر مستقیمی بر روند تصمیم گیری ها دارد. نوع نگاه مدیران برای کسب بازدهی باید بالاتر از شاخص نقدی باشد. اگر مدیری نتواند بازدهی بالاتر از بازار کسب کند، در مجامع دچار مشکل خواهد شد. سهام داران توقع دارند مدیران فعال تر حرکت کنند در نهایت اصل» ۴۴ « و واگذاری ها باعث فعال تر شدن بازار شد و فرصت پویایی بیش تر را به بازار داد و اگر مدیران به تغییر پرتفوی نپردازند، از بازار عقب خواهند افتاد.
به نظر بنده، مدیریت پرتفوی باید کاملا منطبق بر روند بازار باشد و با توجه به شرایط معمولا مدیریت فعال بیش تر جوابگو است.
با توجه به گفته های بالا، ابزارهای مدیریت پرتفوی فعال در بازار عبارتند از بررسی و کارشناسی بدنه بازار، کسب اطلاعات مفید و قابل اعتماد از بازار، بررسی و اقدام لحظه ای از بازار، توجه به مزیت های کوتاه مدت و نسبی شرکت ها، پیگیری تصمیم گیری های دولت و مجلس و اجرای آن ها، اعتقاد به عامل غلبه کردن بر بازار، از سوی دیگر، ابزارهای مدیریت پرتفوی منفعل در بازار دیگر نیز به شرح زیر هستند:
تنوع پذیری و متنوع سازی بر اساس شاخص بازار، تغییر پرتفوی متناسب با تغییر شاخص بازار، عدم تحرک جسورانه در پرتفوی (سعید شیرزادی، ۱۳۸۶).
۲-۱-۱-۵٫ ریسک سرمایه ­گذاری در صندوق­های سرمایه ­گذاری
البته تمهیدات لازم به عمل آمده تا سرمایه ­گذاری در صندوق سودآور باشد، ولی احتمال وقوع زیان در سرمایه ­گذاری­های صندوق همواره وجود دارد. بنابراین، سرمایه ­گذاران باید به همه ریسک­های سرمایه ­گذاری درصندوق از جمله ریسک­های زیر توجه کنند.

• ریسک کاهش ارزش دارایی­ های صندوق: صندوق­ها عمدتاً در سهام شرکت­ها سرمایه ­گذاری می­ کنند و ارزش سهام هر شرکت در بازار تابع عوامل متعددی از جمله وضعیت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، صنعت موضوع فعالیت و وضعیت خاص آن شرکت است. لذا قیمت سهام در بازار می ­تواند کاهش یافته و در اثر آن صندوق و سرمایه ­گذاران آن متضرر شوند.

• ریسک نکول اوراق مشارکت: اوراق مشارکت شرکت­ها بخشی از دارایی­ های صندوق را تشکیل می­دهد. اگرچه صندوق در اوراق مشارکتی سرمایه ­گذاری می­ کند که سود و اصل آن توسط یک مؤسسه معتبر تضمین شده است، ولی این احتمال وجود دارد که ناشر و ضامن به تعهدات خود در پرداخت به موقع اصل و سود اوراق مشارکت مذکور، عمل ننمایند.

• ریسک نوسان بازده بدون ریسک: در صورتی­که نرخ سود بدون ریسک (نظیر سود علی الحساب اوراق مشارکت دولتی) در انتشارهای بعدی توسط ناشر افزایش یابد، قیمت اوراق مشارکتی که سود حداقلی برای آنها تضمین شده است، در بازار کاهش می یابد. چنانچه صندوق در این نوع اوراق سرمایه ­گذاری کرده باشد ممکن است متضرر شود(جباری، ۱۳۹۰).

۲-۱-۲٫ عملکرد صندوق­های سرمایه ­گذاری
ارزیابی عملکرد پرتفوی از آن جا اهمیت پیدا می­ کند که شاخصی است برای اینکه تا چه حد عملکرد واقعی پرتفوی مبتنی بر رفع نیاز سرمایه ­گذاران بوده است. یکی از مشکلات اصلی در ارزیابی عملکرد، تمایل انسانی به تمرکز بر بازده پرتفوی و عدم توجه کامل بر ریسک محتمل شده برای کسب بازده مورد نظر است. لذا ارزیابی عملکرد باید شامل شناسایی همزمان بازده و ریسک سرمایه ­گذاری باشد(جباری و همکاران، ۱۳۹۱).
هدف اولیه صندوق­های سرمایه ­گذاری مشترک، بیشینه کردن بازده دارایی­ های تحت مدیریتشان در طول زمان است. در طی دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ مناظرات علمی پیرامون معیار اندازه ­گیری ریسک منجر به معرفی اولین شاخص­ های عددی شد. این شاخص ­ها مبتنی بر تئوری سبد مارکویتز ^[۲۵]یا تئوری مدرن پرتفوی بود. او روش محاسبه نرخ بازده مورد انتظار و ریسک مورد انتظار را برای یک سبد سرمایه ­گذاری در سهام معرفی کرد(سعیدی و مقدسیان،۱۳۸۹). پیدایش این تئوری به سال ۱۹۵۲ بر می­گردد؛ یعنی زمانی که هری مارکویتز مقاله خود را با عنوان انتخاب پرتفوی منتشر نمود. مارکویتز در واقع مدلی برای تخصیص بهینه ثروت یک فرد بین دارایی های ریسکی ابداع نمود. این مدل، تنها بر دو عامل بازده مورد انتظار و واریانس تمرکز داشت و بر پایه این فرض بود که سرمایه ­گذاران ریسک­گریز هستند(برین و فرگوسن^[۲۶]،۱۹۹۴). مفروضات این تئوری باعث شد تا امکان استفاده از این تئوری در عمل کم شود. مفروضات اصلی این نظریه عبارتند از:

• توزیع بازدهی همه اوراق بهادار و دارایی­ ها نرمال است.

• واریانس بازدهی دارایی، شاخص مناسبی برای اندازه گیری ریسک است.

تحقیقات بر روی بازارهای سهام نوظهور، نشان داد که توزیع بازدهی در این بازارها نرمال نیست و بر همین اساس، یکی از فرضیه ­های اساسی این نظریه که همان فرض نرمال بودن توزیع بازدهی برای استفاده از این نظریه است، با تردیدی جدی مواجه شده است(روشنگرزاده و احمدی،۱۳۹۰).
یکی از معیارهای مهم ارزیابی عملکرد پرتفوی براساس این تئوری، در سال ۱۹۶۵ شاخص ترینر بود. ترینر در اواسط دهه ۱۹۶۰ معیاری به نام نسبت پاداش به نوسان­پذیری ^[۲۷](RVOL)را به صورت رابطه زیر مطرح نمود(جباری و همکاران،۱۳۹۱)
(۱٫۲)
که در آن ، متوسط بازدهی کل پرتفوی در یک دوره زمانی ، متوسط نرخ بازدهی بدون ریسک طی دوره مورد بررسی، شاخص ریسک سیستماتیک سبد سهام است. این معیار در واقع بیان کننده­ این مطلب است که در ازای یک واحد از ریسک سیستماتیک چه مقدار از بازده عاید سرمایه­گذار می شود. ترینر عملکرد را بر اساس شاخص ریسک سیستماتیک (بتا) اندازه ­گیری نمود. بتا در واقع شاخص سنجش ریسک سیستماتیک محسوب می­ شود. ریسک سیستماتیک به علت وقایع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی که بازده اوراق را تحت تأثیر قرار می­ دهند، ایجاد می­ شود(هرینگتون^[۲۸]،۱۹۸۷). برای محاسبه ریسک سیستماتیک از مدل زیر استفاده می­ شود:

• ۵. مرحله پروپالژن با بلند شدن پاشنه در حدود لحظه ۴۰ درصدی سیکل راه رفتن شروع و با بلند شدن انگشتان در لحظه حدود ۶۰ درصدی سیکل راه رفتن، خاتمه می­یابد. جدا شدن پنجه^[۵۳]لحظه­ای است که پنجه­ی پا زمین را ترک می­ کند (شکل۲-۲۰)، معمولاً حدود ۶۰% چرخه راه رفتن.

شکل ۲-۱۹ : جدا شدن پنجه لحظه­ای است که پنجه­ی پا زمین را ترک می­ کند (;Neumann, 2002Levangie & Norkin,2005;Oatis,2009 ).
۲-۱۲٫ رویدادهای مرحله نوسان

• مرحله پروپالژن (در واژه شناسی RLA) شامل ۱۰ درصد انتهایی مرحله استانس بوده و با تماس اولیه پای مقابل، شروع (لحظه حدودی ۵۰ درصدی سیکل راه رفتن) و با بلند شدن انگشتان (در لحظه حدود ۶۰ درصدی سیکل راه رفتن) به پایان می­رسد.

• شتاب گرفتن^[۵۴]، یا مرحله نوسان اولیه^[۵۵](T)، وقتی که پنجه زمین را ترک می­ کند شروع شده و تا میانه نوسان ادامه می­یابد؛ یا، نقطه­ای که در آن اندام نوسان کننده دقیقاً زیر بدن قرار گرفته باشد (شکل۲-۲۱) (;Neumann, 2002Levangie & Norkin,2005;Oatis,2009).

تاب اولیه^[۵۶] هنگامی که پنجه زمین را ترک می­ کند شروع شده و تا حداکثر خم شدن زانو ادامه دارد.
شکل۲-۲۰: مرحله شتاب گرفتن از لحظه­ای که پنجه پا از زمین جدا شده و زیر بدن قرار می­گیرد (;Neumann,2002 Levangie & Norkin,2005;Oatis,2009).
۳ . میانه نوسان^[۵۷] حدوداً هنگامی که پا دقیقاً از زیر بدن عبور می‌کند رخ می­دهد، یا از پایان شتاب گیری تا شروع کاهش سرعت. میانه نوسان (RLA) دوره­ای از حداکثر خم شدن زانو تا قرارگیری درشت نی به صورت عمودی را پوشش می­دهد (شکل ۲-۲۲).
شکل ۲-۲۱ : مرحله میانه نوسان : از نقطه­ای که پا از زیر بدن عبور کرده تا شروع کاهش شتاب (;Neumann, Levangie & Norkin;2005,Oatis,2009).
۴ . کاهش سرعت^[۵۸] ، یا مرحله پایانی نوسان^[۵۹]، پس از میانه نوسان رخ می­دهد. هنگامی که اندام سرعت خود را برای آماده سازی برخورد پاشنه کم می‌کند. نوسان نهایی^[۶۰] (RLA) شامل دوره­ای از لحظه­ای که در آن درشت نی در حالت عمودی قرار دارد، تا لحظه­ای دقیقاً قبل از برخورد اولیه است (شکل ۲-۲۳).

شکل۲-۲۲ : مرحله کاهش سرعت. هنگامی که اندام برای برخورد اولیه آماده می­ شود (;Neumann,2002 Levangie & Norkin;2005,Oatis,2009 )
۲-۱۳٫ استراید، استپ، کدنس
طول استراید، فاصله خطی بین دو رویداد موفق است که به وسیله­ یک پا در طی راه رفتن انجام می­ شود. به صورت کلی، طول گام توسط اندازه ­گیری فاصله­ی خطی بین دو ضربه­ی متوالی پاشنه یک پا حاصل می­ شود (شکل ۲-۲۴). در طی یک چرخه راه رفتن، طول یک استراید پیموده می­ شود و شامل همه رویدادهای چرخه راه رفتن می­باشد. همچنین امکان دارد طول گام توسط رویدادهای دیگر همان پا اندازه ­گیری شود، مانند جدا شدن پنجه؛ اما در راه رفتن نرمال، معمولاً دو ضربه پاشنه­ی موفق استفاده می­ شود. یک استراید شامل دو استپ می­باشد: استپ راست و استپ چپ. به هر حال، طول استراید معمولاً دو برابر طول یک استپ نیست، زیرا ممکن است طول استپ راست و چپ نابرابر باشد. طول استراید به صورت گسترده­ای بین افراد مختلف، متفاوت است. دلیل این امر تأثیرپذیری این شاخص از عواملی مانند طول پا، قد، سن، جنس و دیگر متغیرها می­باشد. طول استراید می ­تواند به وسیله­ تقسیم طول استراید بر طول پا یا کل قد فرد نرمالایز شود. (;Neumann,2002; Larsson et al,1980 Levangie & Norkin,2005;Oatis,2009 ).
شکل ۲-۲۳٫ طول استراید، طول و پهنای استپ و زاویه پا نشان داده شده ­اند. مرکز پاشنه به عنوان نقطه مرجع برای اندازه ­گیری پهنای استپ استفاده شده است (Neumann,2002)
مدت زمان استراید به مقدار زمانی که برای انجام یک استراید طول می­کشد، اشاره می­ کند. مفهوم مدت استراید و مدت چرخه راه رفتن یکسان است. یک استراید برای فرد بالغ حدوداً ۱ ثانیه طول می­کشد (Levangie & Norkin,2005). تغییرات پیچیده­ای در زمان استراید طی راه رفتن آرام، معمولی و سریع مشخص شده است که به صورت آماری با تغییرات در زمان صدها استراید قبلی رابطه داشته است. به نظر می­رسد این تغییرات ویژگی راه رفتن نرمال باشد (Hausdorff,1996).
طول استپ فاصله­ی بین دو نقطه برخورد موفق از دو پا می­باشد. معمولاً از ضربه پاشنه یک پا تا ضربه پاشنه پای دیگر اندازه ­گیری می­ شود (شکل ۲-۲۴). امکان دارد مقایسه طول استپ چپ و راست نشانه­ای از تقارن راه رفتن فراهم آورد. مشابهت بیشتر طول استپ، نشان دهنده تقارن بیشتر راه رفتن می‌باشد (Sekiya, 1997). طول­های استپ و استراید مستقیماً به قد ایستاده فرد وابسته هستند، بنابراین طول مطلق استپ و استراید، اگرچه مکرراً گزارش شده ­اند، اما برای تفسیر مشکل هستند. این اندازه­ها می ­تواند به وسیله­ قد ایستاده یا طول پا برای مقایسه اندازه­ها بین افراد مختلف نرمالایز شود (Judge,1996;Chen et al,2003). زمان استپ به مقدار زمان صرف شده طی یک استپ مفرد اشاره دارد. اندازه ­گیری معمولاً در واحد ثانیه به ازای یک استپ بیان می­ شود. هنگامی که در پا ضعف یا درد وجود داشته باشد، امکان دارد در سمت تحت تأثیر مدت استپ کاهش یابد و در سمتی که تحت تأثیر قرار نگرفته (قوی­تر) یا سمتی که کمتر درد دارد، افزایش یابد ( Levangie & Norkin,2005).
کدنس تعداد استپ برداشته شده توسط فرد در واحد زمان می­باشد. کدنس ممکن است به عنوان تعداد استپ­ها به ازای ثانیه یا دقیقه اندازه ­گیری شود، اما در حال حاضر معمول­ترین، فرمول زیر می‌باشد:
زمان / تعداد استپ = کدنس
طول استپ کوتاه­تر در هر سرعت مشخصی منجر به افزایش کدنس می‌شود. لاموراکس^[۶۱] (۱۹۹۷) دریافت هنگامی که فرد با کدنس بین ۸۰ تا ۱۲۰ استپ در دقیقه راه برود، کدنس و طول استراید دارای رابطه خطی هستند. هنگامی که فرد با افزایش کدنس راه برود، زمان حمایت دوگانه کاهش می­یابد. هنگامی که کدنس راه رفتن به ۱۸۰ استپ در دقیقه برسد، دوره حمایت دوگانه ناپدید می­ شود، و دویدن شروع می­ شود. فرکانس استپ یا کدنس می‌تواند حدود ۱۱۰ استپ در دقیقه برای مردان بالغ «معمولی^[۶۲]» در نظر گرفته شود؛ کدنس معمولی برای زنان حدود ۱۱۶ استپ در دقیقه می­باشد ( Levangie &Norkin,2005,Rose,1994).
سرعت راه رفتن، سرعت خطی حرکت پیشروی بدن است، که می ­تواند به ازای متر یا سانتی­متر بر ثانیه، متر بر دقیقه، یا مایل بر ساعت اندازه ­گیری شود. مقالات علمی متر بر ثانیه را ترجیح می‌دهند. واژه سرعت نشان می­دهد که جهت مشخص می­باشد .(Levangie &Norkin,2005)
(ثانیه) زمان / (متر) مسافت طی شده = (متر بر ثانیه) سرعت راه رفتن
زنان در سرعت یکسان نسبت به مردان تمایل دارند با استپ‌های کوتاه­تر و تند تر راه بروند. افزایش سرعت تا ۱۲۰ استپ در دقیقه با افزایش هر دوی کدنس و طول استراید امکان می‌یابد، اما بالاتر از ۱۲۰ استپ در دقیقه، سطوح طول گام کمتر شده^[۶۳]، و سرعت افزایش یافته توسط افزایش کدنس حاصل می‌شود (Levangie &Norkin,2005).
سرعت راه رفتن به عنوان آرام، آزاد و سریع اشاره می­ شود. سرعت آزاد راه رفتن به سرعت معمولی راه رفتن فرد اشاره دارد، سرعت آرام و سریع راه رفتن فرد به سرعت­های کندتر و تند تر از سرعت راه رفتن معمولی و راحت افراد اشاره دارد که به روش‌های گوناگونی طراحی می­شوند. میزان معینی تغییرپذیری در روش­هایی که فرد برای افزایش سرعت انتخاب می­ کنند، وجود دارد. برخی افراد طول استراید را افزایش داده و کدنس را برای افزایش سرعت راه رفتن کاهش می­ دهند. برخی دیگر کدنس را افزایش داده و طول استراید را می­کاهند. سرعت راه رفتن روی مدت نوسان و استانس به صورت متفاوتی تأثیر می­ گذارد. افزایش سرعت راه رفتن طول کلی چرخه راه رفتن را کاهش می­دهد، اما کاهش مدت چرخه موجب کاهش بیشتر در زمان استانس نسبت به زمان نوسان می­ شود ((Levangie &Norkin,2005.
پهنای استپ یا پهنای پایه راه رفتن^[۶۴]، ممکن است توسط اندازه ­گیری فاصله خطی بین نقطه میانی پاشنه یک پا و همان نقطه در پای دیگر بدست آید (شکل ۲۴-۲). هنگامی که نیاز به افزایش ثبات به طرفین بدن وجود داشته باشد پهنای استپ افزایش می­یابد، مانند آنچه در افراد سالمند و کودکان رخ می­دهد. در کودکان نوپا و خردسالان، مرکز ثقل نسبت به افراد بالغ بالاتر است، و سطح حمایت کننده­ عریض­تر برای ثبات مورد نیاز است. در جمعیت­های نرمال، میانگین پهنای سطح اتکا حدود ۵/۳ اینچ می‌باشد و بین ۱ تا ۵ اینچ تغییر می‌کند (Levangie &Norkin,2005).
زاویه پنجه^[۶۵] بیان کننده­ زاویه قرارگیری پا است و توسط اندازه ­گیری زاویه شکل گرفته بین خط پیشرفت هر پا و خط متصل کننده­ مرکز پاشنه و انگشت دوم به دست می ­آید. این زاویه برای مردان در سرعت آزاد راه رفتن معمولاً حدود ۷ درجه از خط پیشرفت هر پا می­باشد (۲-۲۴). زاویه پنجه با افزایش سرعت راه رفتن در مردان کاهش می­یابد ((Levangie &Norkin,2005.
۲-۱۴٫ حرکت مفاصل
روش دیگری که ممکن است برای توصیف راه رفتن به کار رود، از طریق اندازه ­گیری مسیر پاها و زاویه مفاصل می­باشد. روشی طبیعی­تر و بی­طرفانه­تر در آنالیز بصری راه رفتن که به موجب آن یک مشاهده­گر قضاوت می­ کند آیا زاویه یا حرکت مفصل خاص از نورم متفاوت است یا خیر. معمولاً آنالیز بصری راه رفتن برای فرضیه­بندی دلایل انحرافات و درمان­های مستقیم فعال استفاده می­ شود. از اشکالات روش بصری آنالیز آن است که نیازمند مقدار زیادی تمرین و تجربه است تا فرد قادر باشد انحراف زاویه یک مفصل خاص از نورم را در یک بخش خاص از راه رفتن مشخص کند. نوارهای ویدئویی با نمایش آهسته می‌تواند این را به مقدار زیادی بهبود بخشند. اشکال دیگر شیوه ­های آنالیز بصری راه رفتن این است که آن­ها مکرراً پایایی پایینی دارند، اگر چه گزارشات اخیر برخی متغیرها و وضعیت­هایی را مشخص کرده است که تحت هر کدام از آن­ها، پایایی رضایت بخش می‌باشد (;Neumann,2002; Larsson et al,1980 Levangie & Norkin,2005;Oatis,2009 ;McGinley,2003).
به دلیل اینکه حرکات در صفحه ساجیتال برای اندازه ­گیری بزرگ‌تر و آسان‌تر می­باشد، حرکات مفاصل اندام تحتانی در صفحه ساجیتال بیشترین تحقیقات را به خود اختصاص داده است. در مقابل، حرکات مفاصل اندام تحتانی در صفحات فرونتال و افقی و حرکات سه بعدی اندام فوقانی و تنه کمتر مورد مطالعه قرار گرفته­اند. اطلاعات مربوط به حرکات مفاصل، اختلافات درون فردی و بین فردی را در همه صفحات نشان داده­اند، که اختلافات در صفحات فرونتال و افقی نسبت به صفحه ساجیتال، بین افراد نسبت به چرخه­های یک فرد، بزرگ‌تر می­باشند. (Growney et al,1997;Dingwell & Cusumano, 2000;Borghese et al,1996) میزان جابجایی کمتر در صفحات فرونتال و افقی، مخصوصاً به اختلاف شیوه ­های اندازه ­گیری حساس می­باشد، که برای برخی افزایش تغییرات این حرکات محاسبه می­ شود (Levangie & Norkin,2005). علی­رغم اختلافات در دامنه حرکات، الگوها و نظم حرکات مفاصل در راه رفتن به صورت قابل ملاحظه­ای طی تریال­ها و بین افراد ثابت هستند (Bianchi,1998;Cornwall & McPoil, 1995).
۲-۱۵٫ حرکات در صفحه ساجیتال
حدود دامنه حرکتی (ROM) مورد نیاز برای راه رفتن طبیعی و زمان رخ دادن حداکثر فلکشن و اکستنشن برای هر مفصل اصلی می ­تواند توسط بررسی نمودار زاویه مفاصل در شکل­ ۲-۲۵ تعیین شود. خط انحراف استاندارد (خط نقطه چین) حول نمودار اصلی (خط ممتد) نشان می­دهد چه مقدار تفاوت بین فردی تا فرد دیگر وجود دارد، اثبات شده است که ۶۷% افراد درون دامنه نمایش داده شده قرار دارند. نتایج گزارش شده در مطالعات راه رفتن با افزایش سن، جنس، و سرعت راه رفتن افراد و با شیوه ­های آنالیز تغییر می­ کنند. اطلاعات موجود در اینجا از آنالیزهای سه بعدی به دست آمده است (Winter,1994). برای ساده کردن، می­توان از میانگین مقدار نشان داده شده در شکل، در متن استفاده کرد، و به خواننده اشاره شود که این یک ارزش مطلق نیست، و از علامت «حدوداً» (~) استفاده شود. زوایای مفاصل ران، زانو، و مچ پا در پوزیشن آناتومیکی حدوداً صفر درجه در نظر گرفته می­شوند. فلکشن برای ران و زانو و دورسی فلکشن برای مچ پا دارای ارزش­های مثبت، و اکستنشن و پلانتار فلکشن دارای ارزش­های منفی می­باشند (winter,1991).
شکل ۲-۲۴: زوایای مفاصل ران، زانو و مچ پا در صفحه ساجیتال. خط ممتد نشان دهنده مقدار میانگین و خط نقطه چین نشانگر انحراف استاندارد می­باشد (winter,1991).
با توجه به شکل ۲-۲۵ در برخورد پاشنه، ران در حداکثر فلکشن خود قرار دارد ( ۲۵~) و به تدریج باز می­ شود، که به حداکثر هایپر اکستنشن خود ( ۱۰- ~) در نزدیکی ۵۰% چرخه راه رفتن می­رسد، سپس برخورد پای مقابل رخ می­دهد. بعد از رسیدن به حداکثر اکستنشن، ران مجدداً شروع به خم شدن می­ کند، و در اواخر نوسان، در حدود %۸۵-۸۰ چرخه راه رفتن، مجدداً به حداکثر فلکشن خود می­رسد (Winter,1991;Kerrigan,1998). مفصل زانو الگوی حرکتی پیچیده­تری را از خود به نمایش می­ گذارد، در فرود آمدن در اکستنشن است، البته معمولاً در برخورد اولیه کمی از حداکثر درجات اکستنشن کمتر است. زانو بلافاصله بعد از برخورد ْ۱۰ تا ْ۲۰ خم می­ شود، و در حدود ۱۵% از چرخه راه رفتن، هنگامی که فرد به صاف شدن پا می­رسد، حداکثر فلکشن خود را بدست می ­آورد. در فوت فلت، زانو شروع به اکستنشن کرده و در حدود ۴۰% چرخه راه رفتن، هنگامی که پاشنه از روی زمین بلند می­ شود، به حداکثر اکستنشن خود می­رسد. فلکشن زانو مجدداً شروع شده و در میانه نوسان، حدود ۷۵% چرخه راه رفتن، به حداکثر خود در حدود ْ۷۰ می­رسد. مجدداً اکستنشن زانو شروع شده و(;Neumann,2002 Levangie & Norkin,2005;Oatis,2009) درست قبل از تماس با زمین به حداکثر اکستنشن خود می‌رسد.
حرکت مچ پا نیز چندین تغییر در جهت حرکت از خود نشان می­دهد. در برخورد اولیه، مچ در حالت نزدیک به طبیعی، اندکی دورسی فلکشن یا اندکی پلانتار فلکشن، می­باشد. در پی تماس، مچ پا ۵ تا ۱۰ درجه پلانتار فلکشن پیدا می­ کند و حدود ۵% چرخه راه رفتن به حداکثر خود می­رسد. همان‌گونه که بدن روی پای ایستاده می­چرخد، مچ پا دورسی فلکشن می­یابد، و بلافاصله بعد از این که زانو کاملاً اکستنشن پیدا کرد، به حداکثر خود در حدود ۷ درجه می­رسد. پلانتار فلکشن مچ پا ادامه پیدا می­ کند، و مچ پا بلافاصله پس از بلند شدن پنجه به حداکثر خود در حدود ۲۰ درجه می­رسد. در نوسان، مچ پا به آرامی دورسی فلکشن پیدا می­ کند، اما در مقدار کمی پلانتار فلکشن باقی می­ماند (Levangie & Norkin,2005,Oatis,2009;Neumann,2002).
۲-۱۶٫ خستگی^[۶۶]
خستگی به عنوان پدیده­ای قابل مشاهده و اندازه گیری است که با اختلال در ادامه انجام کار، کاهش در تولید نیرو و ناتوانی در استمرار تولید نیرو برای ادامه فعالیت تعریف می‌گردد. اطمینان از خستگی به وجود آمده در انسان مشکل بوده و به وسیله یک سری تغییرات فیزیولوژیکی ایجاد شده بیان می‌گردد (Bigland et al,1987,1984). جهت ایجاد خستگی عضلانی باید انقباض عضلانی به طور ممتد ادامه یابد تا در عضلات فعال به تدریج خستگی ایجاد شود. البته تا زمانی که عضله به نقطه عدم کارائی^[۶۷] برسد خستگی ظاهری مشاهده نمی‌شود، این نقطه لحظه­ای است که نیروی مصرفی جهت ادامه انقباض به شکل سابق وجود ندارد. بعلاوه یک سری تغییرات بیومکانیکی و فیزیولوژیکی در عضله یا سیستم عصبی مرکزی به وجود می ­آید که در ظاهر قابل رویت نمی‌باشد (Bigland et al,1986).
چافین در سال ۱۹۷۳ خستگی موضعی عضلانی را نگه داری و حفظ انقباض تا مرحله عدم توانائی در حفظ نیرو و ایجاد لرزش و درد موضعی تعریف کرد (Chaffin,1973). ولی نظریه کامل‌تر در سال ۱۹۸۴ به وسیله محققین دانشگاه کالمرز بیان شده که معتقد بودند خستگی فیزیولوژیک با تغییرات عملکردی محل اتصال عصب به عضله (خستگی محیطی) و یا تغییر عملکرد مغز و نخاع بدست می‌آید (خستگی مرکزی) (De Luca, 1984). خستگی محیطی یا مرکزی ممکن است جدا از هم یا همراه هم بر حسب شرایط ایجاد شود. هر کدام از اتصالات متعددی که در طول زنجیر طولانی از مرکز حرکتی مغز تا ساختمان انقباضی در هر فیبر عضلانی وجود دارد ممکن است باعث خستگی شود (Allen,2008).
۲-۱۶-۱٫ خستگی در سطح سیستم اعصاب مرکزی^[۶۸]
با توجه به اینکه حرکات ارادی تحت کنترل سیستم عصبی مرکزی می‌باشند و کلیه تغییرات و اطلاعات توسط فیبرهای حسی مختلف به مغز وارد شده و آن جا پردازش صورت گرفته و فعالیت‌ها تعدیل می‌شوند و در واقع یک فیدبک برقرار است و کلیه علائم اخطار دهنده به سطح شناختی فرد رسیده، در آنجا ادارک می‌شوند. بدین ترتیب موجب احساس ناراحتی و ناخشنودی از استمرار فعالیت می‌گردند، به طوری که فرد نه تنها رغبتی برای ادامه فعالیت ندارد، بلکه از هر گونه تلاش باز می‌ماند (Assmussen, 1978(. برای بررسی میزان دخالت اعصاب مرکزی در خستگی، آزمایشات تکمیلی زیادی از جمله استفاده از کار ذهنی هنگام فعالیت، فعالیت با چشم‌های باز و بسته، و فعالیت در شرایط مختلف طاقت فرسا صورت گرفته است که بیانگر این موضوع هستند: “خستگی موضعی تحت تأثیر عامل مرکزی می‌باشد". در این خصوص پیشنهاد شده که وقوع اختلال موضعی همراه با خستگی عضلانی، علائمی را از طریق اعصاب وابران به دستگاه عصبی (مغز) می‌فرستد، مغز نیز به نوبه خود علائم بازدارنده­ای را به یاخته های عصبی در دستگاه حرکتی ارسال می‌دارد که باعث کاهش بازده عضلانی می‌شود (Allman & Rice, 2002).
۲-۱۶-۲٫ خستگی در سطح نخاع و اعصاب محیطی^[۶۹]
خستگی در سطح نخاع و اعصاب محیطی به اندازه خستگی در سطح مغزی از پیچیدگی برخوردار نیست و تنها باید به خستگی فیزیولوژیکی سیناپس نرون به نرون اشاره کرد. این خستگی شاید در حد قابل توجهی نباشد که نیاز به بحث داشته باشد، ولی آنچه به خاطر مرکزی بودن نخاع برای رفلکس‌های عضلانی ساده باید افزوده شود عبارتست از: وجود هر گونه ضایعه یا آسیب سلولی- بافتی در عضلات، تاندون­ها و مفاصل یک عضو، که موجب ارسال پیام‌های مهاری به سلول‌های شاخ قدامی اعصاب مخصوص آن عضلات در نخاع می‌شود. یعنی عملاً یک سیکل یا فیدبک منفی برقرار است که از آسیب هرچه بیشتر جلوگیری کند، در طول انجام فعالیت‌های فیزیکی مفاصل، تاندون‌ها و عضلات و لیگامنت­ها در اثر فشار و کشش در معرض آسیب هستند. واضح است که با شروع این عوارض در اثر شدت گرفتن تمرین یا فعالیت فیزیکی، این فیدبک منفی توانائی به فعالیت در آوردن عضو و انقباض عضله یا حفظ آن را کاهش می‌دهد و باعث نوعی خستگی یا محدودیت در به‌کارگیری هرچه بیشتر عضو می‌شود (Bigland et al,1978; Guyton & Hall, 2006;Allman & Rice, 2002).
۲-۱۶-۳٫ خستگی در محل اتصال عصبی عضلانی^۲
نظریات متفاوتی در مورد علت خستگی در این محل وجود دارد. این نوع خستگی بیشتر در واحدهای حرکتی تند انقباض۳FT معمول است. ناتوانی عصب محرکه جهت ارسال ایمپالس­های عصبی به تارهای عضلانی به احتمال قوی مربوط به کاهش واسطه شیمیائی عصب (نوروترانسمیتر) استیل کولین می‌باشد، رها شدن استیل کولین به غلظت و فعالیت یون کلسیم خارج سلولی متکی است. دیده شده است که یون کلسیم به شرطی که قبل از شروع دپولاریزاسیون انتهای اکسون بکار برده شود رها شدن استیل کولین را تسریع و تسهیل می‌سازد. گفته می‌شود که دپولاریزاسیون اکسون موجب باز شدن کانال‌های غشائی کلسیم و ورود آن به داخل اکسوپلاسم می‌شود. سپس کلسیم در روند مربوط به رها شدن استیل کولین شرکت می‌کند. انجام این واکنش بخش بزرگی از تأخیر سیناپسی را به خود اختصاص می‌دهد. تخمین زده شده است که برای رها شدن هر وزیکول استیل کولین همکاری چهار یون کلسیم لازم است (;Paillard, 2012Guyton & Hall,2006).گاهی انتقال تحریک به علت بیماری یا فرضاً مواد مضر در محل غشاء پس سیناپسی مختل می‌گردد و یا در نهایت ممکن است مشکل در خود عضله وجود داشته باشد. همیشه در حالت طبیعی پاسخ به اولین موج تحریکی نرمال می‌باشد اما با کاهش انتقال دهنده‌ها امکان تحریک و ثبت پتانسیل عمل^[۷۰] ناحیه پس سیناپسی کاهش می‌یابد و میزان نیرو به تدریج کاسته می‌شود (;Allen, 2008 De Luca, 1984).
۲-۱۶-۴٫ خستگی در عضله
یکی از مهم‌ترین عوامل خستگی، خستگی در خود عضله (محل تولید نیرو برای انجام و استمرار فعالیت فیزیکی) بوده و به جرئت می­توان گفت که منشأ خستگی در خود عضله است. امروزه با بهره گرفتن از روش‌های بیوپسی عضله، اسپکتروسکوپی و تهیه برش بافتی سطح اطلاعات ما در مورد متابولیسم عضله حین خستگی بسیار افزایش یافته است. خستگی عضله ممکن است به فقدان گلیکوژن، کراتین فسفات، آدنوزین تری فسفات، اکسیژن، اختلال در کار لوله­های T و شبکه سارکوپلاسمیک، اختلال در ارتباط اکتین- میوزین، اختلال در توزیع مجدد یون‌های کلسیم و روند فعال شدن کلسیم در سیستم جفت شدن اکتین میوزین بستگی داشته باشد (Cody et al,1989;Bigland,1984).

1. 1. آریان پورکاشانی، عباس،آریانپورکاشانی، منوچهر(۱۳۶۹). فرهنگ دانشگاهی انگلیسی به ‌فارسی. امیرکبیر

1. 1. آرون، ریمون. مراحل اساسی سیر‌اندیشه در جامعه شناسی. مترجم؛ پرهام، باقر(۱۳۸۶). چاپ هشتم. تهران. انتشارات علمی ‌و فرهنگی.

1. 1. آزاد ارمکی، تقی(۱۳۸۶). جامعه شناسی توسعه، اصول و نظریه‌‌ها. جلد اول. چاپ اول. تهران. نشر علم

1. 1. استراوس، انسلم، و کربین، جولیت مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌‌‌ای. مترجم: ابراهیم افشار(۱۳۹۰). تهران: نشرنی

1. 1. اسملسر، نیل. جامعه شناختی اقتصادی، ترجمه: محسن کلاهچی(۱۳۷۶). چاپ اول

1. 1. ازکیا، مصطفی(۱۳۸۶). مقدمه‌‌‌ای بر جامعه شناسی توسعه روستایی.تهران. نشر اطلاعات. چاپ چهارم

1. 1. ازکیا، مصطفی(۱۳۷۹). جامعه شناسی توسعه. تهران: نشرکلمه. چاپ دوم

1. 1. ازکیا، مصطفی. نظریه‌‌های توسعه نیافتگی. فصل نامه تحقیقات جغرافیائی. (۸۵-۶۰)۲۶

1. 1. ازکیا، مصطفی. غفاری، غلام رضا (۱۳۸۶). جامعه شناسی توسعه. تهران: نشرکیهان. چاپ ششم

1. 1. اعرابی، محمد، شجاعی، گلنار(۱۳۸۸). برآورد اثر شاخص‌‌های توسعۀ اقتصادی و اجتماعی ‌‌‌ایران (۱۳۶۸-۱۳۸۴). مجله پژوهش‌‌های مدیریت. شماره ۸۱ . (۱۸۱-۱۷۱)۱۱٫

1. 1. ایمان، محمدتقی، محمدیان، منیژه(۱۳۸۷). روش شناسی نظریه بنیادی. فصلنامه علمی‌پژوهشی روش شناسی علوم انسانی. شماره ۵۶ ، (۳۴-۵۱)۲۴٫

1. 1. ایمانی جاجرمی، حسین، عبداللهی مجید(۱۳۸۸). بررسی تحولات مدیریت روستایی در ایران از مشروطیت تا زمان حاضر. فصلنامۀ راهبرد. سال هجدهم. شمارۀ ۵۲٫ (۲۴۴-۲۲۱)۲۴

1. 1. بابایی فرد، اسدالله(۱۳۸۹). توسعۀ فرهنگی و توسعۀ اجتماعی در ایران. فصل نامه علمی‌پژوهشی رفاه اجتماعی. شمارۀ۵۰٫ ۵۶-۷ (۳۷).

1. 1. بیرو، آلن. فرهنگ علوم اجتماعی. مترجم: باقر ساروخانی(۱۳۸۰) ، تهران: انتشارات کیهان. چاپ چهارم

1. 1. پویا، علیرضا، طباطبائی‌، حسنیه(۱۳۹۰). راهبردکیفی پژوهش نظریه مفهوم‌سازی بنیادی. مفهوم، پارادایم، ویژگی‌‌ها و مباحث تکمیلی. دوماه نامه توسعه انسانی پلیس، سال هشتم، شماره ۳۷٫

1. 1. پومفرت، ریچارد. راه‌‌های گوناگون توسعۀ اقتصادی. مترجم؛ مجتهد، احمد(۱۳۷۶). چاپ اول. تهران. نشر دانشگاه علامه طباطبایی.

1. 1. پیران، پرویز. جهانی‌سازی وتوسعۀ اجتماعی. جلدسوم: سیاست‌‌های توسعۀ اجتماعی.(۱۲۰-۱۰۰)۲۰٫

1. 1. پیت ریچارد و الین هارت ویک، نظریه‌های توسعه، ترجمه مصطفی ازکیا و صفری شالی و رحمانپور(۱۳۸۴)، تهران: نشر لویه

1. 1. تفضلی، فریدون(۱۳۸۵). ظهور اندیشه‌‌ها، مکاتب فکری و نظریه‌‌های اقتصادی جدید در دوران انقلاب صنعتی(۱۷۵۰-۱۸۵۰). پژوهشنامه اقتصادی. (۵۳-۱۳)۴۱

1. 1. تفضلی، فریدون(۱۳۸۵). جامعۀ سرمایه‌داری از دیدگاه مارکس و وبر. فصل نامه پیک نور. سال چهارم. شماره ی دوم. (۹۲-۷۹)۱۴٫

1. 1. تودارو، مایکل. توسعۀ اقتصادی در جهان سوم. مترجم؛ فرجاد، غلامعلی(۱۳۸۶). چاپ۱۵٫ نشرکوهسار

1. 1. سفیری، خدیجه. ۱۳۸۸٫ روش تحقیق کیفی. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان. چاپ دوم

1. 1. سریع القلم، محمود(۱۳۹۱). عقلانیت و توسعه یافتگی ‌‌‌ایران. چاپ سوم. نشر فرزان روز

1. 1. سن، آمارتیا. توسعه به مثابه آزادی. ترجمه: وحید محمودی(۱۳۸۱). انتشارات دستان. تهران

1. 1. سو، ی. آلوین(۱۹۵۳). تغییر اجتماعی و توسعه؛ مترجم؛ محمود حبیبی مظاهری، (۱۳۷۸). چاپ اول. انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

1. 1. سیف اللهی، سیف اله، حافظ امینی،حمیرا(۱۳۸۸). برنامه‌‌های توسعۀ اقتصادی- اجتماعی و تاثیرآن بر واگرایی و همگرایی‌گروه های قومی در ایران. پژوهش نامه علوم اجتماعی، شماره ۲٫( ۱۰۳-۶۹)۳۵

1. 1. شارقی تفتی، آفاق(۱۳۸۰). جامعۀ سرمایه‌داری از دیدگاه کارل مارکس و ماکس وبر. مجله علون انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، ویژه نامه اقتصاد و مدیریت.

1. 1. شریعت، فرشاد(۱۳۸۵). فلسفه سیست، بورژوازی و غایات نظام سرمایه‌داری « ازنگاه روسو ومارکس». دو فصل نامه دانش سیاسی. شماره چهار. (۱۶۴-۱۴۱)۲۴٫

1. 1. شیخی، محمدتقی(۱۳۸۵). جامعه شناسی توسعه. تهران: نشرحریر. چاپ اول

1. 1. شهبازی، مهدی(۱۳۸۸). مطالعه جامعه شناختی نقش سرمایه اجتماعی شورایاری محله ها در توسعه محلی شهر تهران ، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهد

1. 1. ضرابی، اصغر. شاهی­وندی، احمد(۱۳۸۹). تحلیلی بر پراکندگی شاخص‌های توسعه اقتصادی در استان‌های ایران. مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، شماره پیاپی ۳۸ ، شماره ۲، (۳۲-۱۷)۱۶

1. 1. داگرتی، جیمز،پفالتزگراف، رابرت. نظریه‌‌های اقتصادی دربارۀ امپریالیسم وجنگ. مترجم؛ وحید بزرگی(۱۳۶۹). سیاسی-اقتصادی. شماره ۳۶٫ (۳۴-۲۷)۸

1. 1. دعائی، حبیب الله(۱۳۸۵). مدیریت توسعه. مشهد: انتشارات بیان هدایت نور. چاپ اول

1. 1. دواس، دی. ای. پیمایش درتحقیقات اجتماعی. مترجم؛ هوشنگ نایبی(۱۳۸۸). تهران: نشرنی. چاپ ۱۱٫

1. 1. رکن الدین افتخاری عبدالرضا، عارف نیا خجسته، سجاسی قیداری حمدالله، فیروزنیا قدیر، صادقلو طاهره ، دیانی لیلا، فتاحی احدالله(۱۳۸۹). راهبردهای توسعه آموزش توسعۀ پایدار در ایران. جغرافیا (فصلنامه علمی پژوهشی انجمن جغرافیای ایران). شماره ۲۵٫ (۶۶-۴۷)۲۰

1. 1. رواسانی، شاپور(۱۳۸۳). کار و ارزش؛ اشاره‌‌‌ای به آرای ابن خلدون، آدام اسمیت و کارل مارکس. ماه نامهکار و جامعه. شماره ۵۷٫ (۲۹-۲۶)۴

1. 1. ریتزر، جورج. نظریه‌‌های جامعه شناسی در دوران معاصر. مترجم؛ ثلاثی محسن (۱۳۸۶). تهران: انتشارات علمی. چاپ دوازدهم

1. 1. ریتزر، جورج. مبانی نظریه جامعه شناختی معاصر و ریشه‌‌های کلاسیک آن. مترجم؛ شهناز مسمی‌پرست(۱۳۸۹). نشر ثالث. چاپ اول

1. 1. 1. رنجبر ‌‌هادی، حق‌دوست علی اکبر، صلصالی مهوش، خوشدل علیرضا، سلیمانی محمد علی، بهرامی نسیم (۱۳۹۱). نمونه‌گیری در پژوهش‌‌های کیفی: راهنمایی برای شروع. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران. شماره ۳، ( ۲۳۸-۲۵۰)۱۲٫

   

1. 1. زاهدی، محمدجواد(۱۳۹۰). توسعه و نابرابری. تهران: انتشارات مازیار. چاپ ششم

1. 1. زاهدی، شمس السادات(۱۳۸۶) توسعۀ پایدار. چاپ اول. انتشارات سمت

1. 1. فاطمی ‌امین، زینب(۱۳۸۷) ؛ بررسی تطبیقی سطح توسعه با بازدهی نظام آموزشی ؛ پایان‌نامه کارشناسی ارشد ؛ دانشگاه شهید بهشتی ؛

1. 1. فرانک‌ اندره گوندر(۱۹۷۱)، توسعه و توسعه نیافتگی در برزیل، ترجمه: سهراب بهداد(۱۳۵۹)،

1. 1. فرهنگ، منوچهر(۱۳۷۴). فرهنگ علوم اجتماعی. تهران: نشر البرز

1. 1. فلیک، اووه. درآمدی برتحقیق کیفی. ترجمه: هادی جلیلی(۱۳۹۰). تهران: نشر نی. چاپ سوم.

1. 1. فیروزآبادی احمد، ‌‌‌ایمانی جاجرمی‌حسین(۱۳۸۵). سرمایه اجتماعی و توسعۀ اقتصادی و اجتماعی در کلان شهر تهران. فصل نامه علمی ‌پژوهشی رفاه اجتماعی، شماره ۲۳، (۲۲۴-۱۹۷)۲۸

1. 1. گریفین، کیث ؛ مک کنلی،‌تری. تحقق استراتژی توسعۀ انسانی. مترجم؛ غلام رضا خواجه پور تادوانی (۱۳۷۵). چاپ اول. موسسۀ عالی پژوهش تأمین اجتماعی.

1. گیل،تی.ریچارد. توسعۀ اقتصادی: گذشته و حال. مترجم؛ محمود نبی‌زاده(۱۳۶۶). چاپ اول. تهران. چاپ گوته.

قدراً لا یَخْطیءُ
و أبی یُثنی ذِراعَه
و یُناجی
تارۀً راسِی و طوراً مَنْکَبی
و یُصَدَ البابُ فی صوتٍ کئیبٍ
و مَضی عَنی ، و راحَتْ خُطُوتهِ
فی السُکُونِ
و نری طَلعَتهُ بینَ الضبابِ
و أری الموتَ ، فأَعوی
یا أبی
و أتی نعیُ أبی هذا الصَباحِ
إنهُ ماتَ
حیثُ ماتَ
حینَ غابَ لَهیبُ المِدفأۀ
(عبدالصبور ؛ ۱۹۹۸ : ۱/۲۸، ۲۶)
ترجمه :
به نظر می رسد مرگ در منزل ما
سرنوشتیست که اشتباه نمی کند
پدرم بازویش را خم می کند
با هم درد و دل می کنیم
یک بار سرم و گاهی شانه ام
در بسته می شود با صدایی اندوهگین
از من گذشت ، و گام هایش را بر داشت
در آرامش
چهره اش را بین مه می بینیم
و مرگ را می بینیم ، پس ناله می کنم
ای پدرم
خبر مرگ پدرم این صبح داده شد
همانا او مرد
و زمانی که مرد
آن هنگام که شعله ی بخاری خاموش شد .
عائشه تیموریه نیز از جمله شاعرانی بود که رویدادها و حوادث زندگی افراد خانواده اش ، از همان آغاز و بدو زندگی تا آخرین لحظه های مرگ مستقیماً بر مسیر و روند زندگی اش تأثیر گذار بود . او دل بستگی ها و احساسات عمیق مادرانه را چه در شادی های فرزندانش و چه در غم هایشان در قالب زیباترین شیوه ی بیان و کلام به صورت نظم درآورده است . به عنوان مثال او در ابیات زیر مهر مادرانه اش را با هنرمندی تمام به فرزندش عطا می کند و از قلبش که مرکز کنترول تمامی احساسات بشری است را متعلق به فرزندش می داند ، و آن چنان مشتاق و شیدا فرزندش را نظاره می کند که وجود او را سرتاسر نیکی و عزت می بیند که بر منش والا و بزرگ فرزندش ، زینت شده است :
قَلبی لِبُعدِکَ لَم یَحمَد مُجاوِرَتی وَ فَـرَّ نَحـوَ حَبیـبٍ فی حَشـاهُ رَبّی
فَقُـل بِطَلعَــتِکَ الغَـرَّا وَ عِزَّتِها وَاحـکُم بِما تَرتَضـِی مَتَعـت بِالأَدَبِ
مِن غَیرِ قَلبٍ أَتبَقی رُوحَ عائِشَۀَ لا وَالَّــذی زَانَ هَذا المَــجدُ بِالأَدَبِ
( تیموریه ؛ بی تا : ۵۰ )
ترجمه :
قلب من به خاطر دوری از تو ، همسایه ام را نمی ستاید و به سمت محبوبی فرار کرد که پروردگار من در درون و سینه ی او جای دارد .
با چهره ی درخشان و عزت آن بگو و به هر آنچه که تو را راضی می کند حکم کن ، تو از ادب بهره مند بودی .
آیا جان عائشه را بدون تغییر می خواهی باقی بماند ؟ نه ! قسم به کسی که این بزرگی را با ادب مزین کرد .
و در جای دیگر اهمیت عائشه را به مسأله ی خانواده تا آن جا والا می بینیم که وی در تبریک تولد به برادرش چنین می سراید :
غَنَّــی فَؤادُ الأمِ أهـــلاً بالِّذی مُذ جَــاءَ أشرَقَت المـــنازِلَ بِالهَنا
( تیموریه ؛ بی تا: ۳۲ )
ترجمه :
قلب مادر آواز خواند برای خوش آمد گویی به کسی که با آمدنش خانه ها را با تهنیت روشن گردانده است .

باید توجه داشته باشیم که انرژی زیادی صرف برچسب گذاری نشود و نیازی نیست که اطلاعات جزئی و کوچک مربوط به ایده بطور کامل اخذ شود. برای مثال این سوال از ایده دهنده که چه موضوع و رویدادی باعث خلق یک ایده خاص شد بسیار حیاتی تر از سوالات دیگر مانند زمان و مکان خلق آن می باشد. اشاره به این نکته لازم است که برچسب گذاری به رد یابی ایده ها و چگونگی بوجود آمدن آنها مربوط می شود و نه به مشخصات خود ایده ها از قبیل پیش بینی صرفه جویی و یا امکان سنجی اجرایی!

در واقع از طریق تحلیل برچسب گذاری ایده ها می توان نسبت به اصلاح فرایند خلق ایده نیز کمک نمود.
برخی سوالات مرتبط با برچسب گذاری در زیر آمده است:
مشخصات ایده دهندگان و قسمتی که در آن ایده تولید شد؟
چه رویدادی باعث خلق ایده گردید؟
چه انگیزه هایی باعث خلق ایده گردید؟
چه فعالیت هایی انجام شد که منجر به خلق ایده گردید؟
از چه منابع و ابزارهایی جهت خلق ایده استفاده شد؟
شرایط محیطی که در آن ایده خلق شد؟
در مرحله خلق ایده چه نوع فیلتراسیونی انجام گردید؟
چه کسی و یا چه چیزی قصد داشت شما را از خلق و ارائه ایده منصرف کند؟
چه چیزی و یا چه کسانی شما را در ارائه این ایده تشویق کردند؟
محرک این ایده چیست ؟(مشتری، تکنولوژی، محصول، بازار و..)
ایده مربوط به کدام قسمت است؟ (بازاریابی، تولید محصول، فرایند، خدمات)
آیا این ایده بهبود کوچک است و یا تغییر بزرگ؟
آیا کسی متعهد به انجام این ایده می باشد؟
محقق بر این باور است که با توجه به مشخصات سازمان و اهداف مدیریت ایده ها این سوالات می بایست تنظیم و در مرحله برچسب گذاری پرسیده شوند.
نحوه اجرای برچسب گذاری نیز همانند روش برچسب گذاری به مرحله اخذ ایده مرتبط است. اینکه چگونه و توسط چه کسی مرحله اخذ ایده مدیریت می شود، اجرای برچسب گذاری را تحت تاثیر قرار خواهد داد. در نتیجه هرچه مدیریت بهتری بر مرحله اخذ ایده انجام شود برچسب گذاری نیز بهتر انجام خواهد شد.
۴_۳_۲_۳ ذخیره و نگهداری ایده ها
ایده ها قبل از اینکه بصورت مشخص ثبت و ضبط گردند در ذهن سازمان (منابع ایده) وجود دارند، مجموعه ایده هایی که توسط این منابع خلق شده اند اما هنوز به حالت ثبت شده در نیامده اند و در سیستم مدیریت ایده ها ذخیره نشده اند توسط این محقق با عنوان ابر ایده معرفی می شوند. کاری که فرایند خلق ایده انجام می دهد در واقع موجبات باروری سازی ابر ایده و باریدن آن را فراهم می کند، وقتی که این ایده ها بارید (از ذهن سازمان خارج) و در قالب های مشخص ثبت و در سیستم مدیریت ایده ها ذخیره گردید با نام استخر ایده از آن در این تحقیق یاد می شود.
لذا ذخیره و نگهداری ایده ها در استخر ایده ها انجام می شود جاییکه ایده ها بر اساس فرمت تعریف شده ثبت و ذخیره می گردند. کنترل بر این فرایند از طریق انتخاب روش و نحوه اجرای ذخیره سازی انجام می شود. نکته با اهمیت در اینجا توجه به کارکرد ذخیره سازی می باشد به این مفهوم که ۱٫ اطمینان از ذخیره سازی ایده ها ۲٫ اطمینان از بازیابی ایده های ذخیره شده می بایست تامین شود. ممکن است شما فکر کنید روش و نحوه اجرای ذخیره سازی باید بگونه ای باشد که با سرعت بالا بتوان ایده را ذخیره و بازیابی کرد اما باید توجه داشت که بین حجم اطلاعات مورد نیاز هر ایده جهت ذخیره سازی و سرعت تعادل برقرار باشد.
برای مثال یکی از روش های بسیار سریع ذخیره سازی ایده ها می تواند استفاده از فرمهای ساده کاغذی باشد اما این روش در مقایسه با نرم افزارهای کامپیوتری در بازیابی ایده ها از سرعت بسیار پایین تری برخوردار است.
۴_۳_۲_۴ ساماندهی و دسته بندی ایده ها در استخر ایده
در این مرحله نقش تیم مدیریت ایده ها در بررسی های اولیه بر روی ایده ها و ساماندهی آنها پررنگ تر می شود. بعد از اینکه ایده ها در فرمت مشخص ذخیر شدند ما با یک استخر ایده مواجه هستیم که از ایده های متنوع و مختلفی تشکیل شده است. ممکن است ساماندهی این استخر بنظر خسته کننده و طاقت فرسا باشد اما با اینکار می توان قابلیت جستجوی سریع بین ایده ها و طبقه بندی ایده ها جهت بررسی در مراحل بعدی را ایجاد نمود. از طرف دیگر این ساماندهی به ما کمک می کند تا نسبت به بهبود فرایند نوآوری و خلق ایده اقدام کنیم. برای مثال اگر فرض کنیم ایده ها در استخر ایده به دو دسته ایده های بهبود و ایده های بدیع تقسیم شده اند و نسبت ایده های بدیع بسیار پایین تر است. این موضوع به مدیران کمک می کند تا تلاش بیشتری را معطوف به برنامه ها و ابزارهای خلق ایده های بدیع کنند.
شکل زیر ساماندهی ایده ها را در استخر ایده نشان می دهد.
ایده های کوچک
ایده های بدیع
ایده های پر طرفدار
ایده های مشتریان
ایده های بازاریابی
ایده های پروژه ای
شکل ۴_۴: استخر ایده
ممکن است در سازمان های مختلف نوع ساماندهی استخر ایده متفاوت باشد ولی باید توجه داشت که از ایجاد طبقه بندی های بی مورد و اضافی پرهیز گردد. با توجه به اینکه در حین مصاحبات انجام شده برخی محورهای اصلی جهت طبقه بندی ایده ها مورد اشاره قرار گرفت در ذیل محور های پیشنهادی جهت تبیین فاکتورهای مورد نیاز ساماندهی استخر ایده ها آورده می شود.
ایده های آزمایش شده و آزمایش نشده: جدا سازی ایده های آزمایش شده از نشده به سازمان این امکان را می دهد تا بتواند اثربخشی تحقیق و آزمایش روی ایده ها را مشخص سازد و تصمیم بگیرد تا چه میزان انرژی و هزینه صرف آزمایش ایده های دریافتی نماید.
ایده هایی که بصورت مقطعی و یا همیشگی ذخیره می شوند: بعضی از ایده ها ارزش ذخیره سازی برای طولانی مدت را نداشته و بعد از یک بررسی اولیه ممکن است حذف گردند. در بعضی سازمانهای پروژه محور نیز برخی ایده ها صرفا در یک پروژه خاص کاربرد داشته و بعد از پایان پروژه بهتر است حذف شوند.
طیف تمایل و آگاهی نسبت به ایده: تمایل کارکنان و مدیران سازمانها به بعضی از موضوعاتی که ایده ها در رابطه با آنها خلق می شوند در مقایسه با سایر موارد بیشتر است در نتیجه امکان اینکه این دسته از ایده ها با اقبال و حمایت بیشتری مواجه شوند بالاتر می باشد.
سطح توسعه یافتگی ایده: دسته بندی ایده ها بر اساس مراحل توسعه آنها می تواند فاکتور خوبی برای ساماندهی باشد. برای مثال می توان ایده ها را به ۱٫توسعه نیافته ۲٫ در حال توسعه ۳٫ توسعه یافته تقسیم نمود
سطح تعهد به اجرای ایده: برای مثال آندسته از ایده هایی که تعهد یک مدیر یا بخش کلیدی از سازمان را پشت خود دارند از شانس بالاتری جهت اجرایی شدن بهره مند هستند. همچنین ایده هایی که ایده دهنده بسیار متعهد به پیگیری و اجرایی شدن آن می باشد با احتمال بیشتری اجرایی می شوند.
سطح پیچیدگی ایده: برخی ایده ها آنقدر پیچیده هستند که برای اجرایی سازی آنها نیاز است تا پروژه های متعددی تعریف و اجرا گردد اما برخی ایده ها به سادگی قابلیت اجرایی شدن دارند.
ایده های اجرا نشده و ایده هایی که قبلا اجرا شده اند: دسته بندی ایده هایی که قبل از ثبت و ذخیره سازی در سیستم مدیریت ایده ها اجرایی شده اند از اهمیت ویژه ای برخوردار است چرا که نحوه بررسی و رسیدگی به این دسته از ایده ها بسیار متفاوت خواهد بود. این نوع از ایده ها بدلیل اینکه در قسمتی از سازمان قبلا اجرا شده اند دیگر نیاز به بررسی های اولیه نداشته و تنها لازم است بررسی شود اگر ایده قابل تعمیم به سایر بخش های سازمان است اقدامات لازم در این رابطه انجام شود.
با توجه به اهمیت ارائه بازخور به فرآیندهای خلق و اخذ ایده، بعد از ساماندهی ایده ها می توان با مانیتور کردن استخر ایده ها و با توجه به اهداف تعیین شده در مراحل خلق و اخذ ایده نسبت به بازبینی و اصلاحات این فرآیندها اقدام نمود برای مثال در سازمانی که هدف توجه بیشتر بر ایده های بهبود است بعد از ساماندهی استخر ایده می توان متوجه شد که کدام رویداد ها و فعالیت های فرایند خلق ایده می بایست برای افزایش ایده های بهبود مورد بازبینی و اصلاح قرار گیرد.
۴_۳_۲_۵ اشاعه ایده ها
اکنون که ایده های جمع آوری شده در استخر ایده ساماندهی و دسته بندی شدند نوبت به توزیع آنها در سطح سازمان می رسد. اشاعه ایده ها را می توان به گرد افشانی گیاهان تشبیه کرد بدین صورت که ایده در هر حالت و شکلی که باشد چه ایده خام و یا چه طرح های تکمیل شده در تمام قسمتهای سازمان پخش شود. به منظور اینکه ۱٫ جرقه ای باشد برای استارت پروژه ها و ایده های جدید ۲٫ بتواند به پروژه های فعلی سازمان کمک کند. با توجه به این توضیحات، اشاعه ایده می تواند بازخور مهمی برای فرایند خلق ایده در سازمان باشد و به تولید ایده های جدید کمک کند.
اشاعه ایده می تواند به دو نوع تقسیم شود:
اشاعه اجباری: وقتی که ایده به کمک و با فشار گروه یا فرد خاصی در سازمان پخش شده و پیش برده می شود، در این حالت افراد از راه های متعددی همچون جلسات کاری، مکالمات تلفنی، نامه، خبرنامه، پوستر و .. برای اشاعه ایده به سایر همکاران استفاده می کنند
اشاعه درخواستی: وقتی که افرادی از سازمان به خواست خود به دنبال ایده می آیند، و با جستجو در منابع مختلف و پایگاه های داده و یا مراجعه به شبکه متخصصان به جستجوی ایده های مطلوب خود می پردازند.
از طرف دیگر، اشاعه باعث می شود ایده ها از دیدگاه های مختلف بررسی و نظرات سایر بخش ها و افراد سازمان بر ایده های اولیه اعمال و منجر به تکمیل آن شود. اما لزومی ندارد که همه ایده های موجود در استخر ایده بین تمام افراد سازمان پخش شوند. بسیاری از افراد سازمان صرفا نیازمند آندسته از ایده هایی هستند که به کار آنها مربوط می شوند. بدین منظور می توان از کارگزاران ایده در سازمان بهره جست. کارگزاران ایده افرادی هستند از بخش های مختلف سازمان که به نمایندگی از بخش خود به جستجوی ایده ها پرداخته و ایده هایی را که جهت حل مسائل و نیازهای افراد بخش خود مربوط است را به آنها اشاعه می دهند.